
Kết thúc cuộc họp thứ 2 của năm 2025 (tối qua giờ Việt Nam) Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất chuẩn dù vẫn chỉ ra có thể việc cắt giảm sẽ được thực hiện vào cuối năm.
Đối mặt với những rủi ro liên quan đến thuế quan và kinh tế tăng trưởng chậm lại, Uỷ ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã giữ nguyên lãi suất tham chiếu trong phạm vi từ 4,25% đến 4,5% – mức đã được duy trì từ tháng 12. Thị trường cũng dự đoán gần như không có khả năng ngân hàng trung ương Mỹ hạ lãi suất ở cuộc họp lần này.
Ngoài quyết định về lãi suất, các quan chức Fed cũng cập nhật dự báo về lãi suất cũng như kinh tế trong năm nay và đến năm 2027. Fed cũng điều chỉnh tốc độ cắt giảm lượng trái phiếu đang nắm giữ.
Bất chấp tác động của thuế quan cũng như chính sách tài khóa về việc giảm thuế và bãi bỏ quy định, các quan chức cho biết họ vẫn dự doán rằng mức cắt giảm lãi suất sẽ là 0,5 điểm phần trăm vào cuối năm nay. Theo đó, có thể Fed sẽ thực hiện 2 lần cắt giảm trong năm nay.
Trong thông báo sau cuộc họp, cơ quan hoạch định chinh sách tiền tệ cho biết tình hình hiện tại có nhiều bất ổn. FOMC đã hạ triển vọng đối với tăng trưởng kinh tế và dự báo lạm phát sẽ cao hơn. Các quan chức ước tính kinh tế Mỹ chỉ tăng trưởng với tốc độ 1,7% trong năm nay, thấp hơn 0,4 điểm phần trăm so với dự báo vào tháng 12. Về lạm phát, CPI lõi dự kiến sẽ tăng 2,8%, cao hơn 0,3 điểm phần trăm so với ước tính trước đó.
Cuối năm ngoái, có vẻ như Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã đạt được điều tưởng chừng như không thể—kiềm chế mức lạm phát cao nhất trong bốn thập kỷ mà không gây ra suy thoái, một kết quả được gọi là “hạ cánh mềm”. Nhưng giờ đây, hai tháng sau khi Tổng thống Donald Trump bước vào nhiệm kỳ thứ hai, chiến thắng lịch sử đó có thể bị đảo ngược khi một cuộc chiến thương mại toàn cầu đang dần hiện ra.
Kể từ khi ông Trump nhậm chức vào tháng 1, chính quyền của ông đã đại tu chính sách thương mại, cắt giảm lực lượng lao động liên bang, siết chặt nhập cư và tái cấu trúc mối quan hệ của Mỹ với các đồng minh—những thay đổi mang tính cấu trúc này đã khiến người tiêu dùng, doanh nghiệp và nhà đầu tư Mỹ lo lắng.
Trong thời gian đó, các chỉ số chứng khoán lớn đã chuyển từ mức cao kỷ lục sang vùng điều chỉnh, và niềm tin của người tiêu dùng đã giảm từ mức cao nhất trong tám tháng xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11/2022.
Hiện tại, các quan chức Fed đang đối mặt với nhiệm vụ khó khăn là xác định nền kinh tế sẽ phản ứng ra sao với liệu pháp “sốc” của Tổng thống Trump. Các nhà phân tích đã chỉ ra rằng lạm phát có thể tăng cao hơn và tăng trưởng có thể suy yếu trong năm nay—một cặp đôi độc hại giống như “lạm phát đình trệ” (stagflation).
Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ gần như chắc chắn sẽ giữ nguyên lãi suất sau cuộc họp tháng 3 vào thứ Tư này, và Chủ tịch Fed Jerome Powell có thể sẽ nhấn mạnh rằng nền kinh tế vẫn đang trong trạng thái tương đối ổn định. Tuy nhiên, các dự báo mới nhất của Fed có thể sẽ cho thấy nền kinh tế đang có xu hướng tiến gần đến lạm phát đình trệ, theo các chuyên gia kinh tế.
Nhiệm vụ khó khăn của Powell lúc này là trấn an một nước Mỹ đang lo lắng về cách Fed sẽ xử lý mối đe dọa kép đang đến gần, khi các cuộc khảo sát khác nhau cho thấy quan điểm của người dân về giá cả đang trở nên bi quan hơn.
“Thật khó để nói các lực lượng đối lập này sẽ cân bằng như thế nào trong dài hạn, và đó chính là điều mà Fed phải cân nhắc ngay lúc này,” Tom Bruce, chiến lược gia đầu tư vĩ mô tại Tanglewood Total Wealth Management, nói với CNN.
“Họ phụ thuộc vào dữ liệu, vì vậy họ sẽ không đưa ra bất kỳ động thái nào trong cuộc họp này. Nhưng Powell sẽ phải nhấn mạnh rằng họ đang theo dõi tình hình chặt chẽ và sẵn sàng điều chỉnh chính sách nếu cần thiết.”
Đang tiến gần đến lạm phát đình trệ?
Trước khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức, đã có dấu hiệu cho thấy quá trình hạ nhiệt lạm phát đang chững lại—đây cũng là lý do lớn khiến Fed ngừng cắt giảm lãi suất vào tháng 1. Giải pháp của Fed khi đó rất đơn giản: Giữ nguyên chính sách cho đến khi lạm phát giảm trở lại.
Quyết định giữ nguyên lãi suất vào tháng 1 không phải là điều khó khăn, bởi khi đó nền kinh tế vẫn trong tình trạng khá tốt, với tỷ lệ thất nghiệp thấp và tăng trưởng ổn định. Nhưng các quan chức Fed có thể sẽ không còn được hưởng sự xa xỉ này lâu hơn nữa.
Các mức thuế quan mà ông Trump áp đặt không chỉ đẩy giá cả lên mà còn có thể làm suy yếu tăng trưởng kinh tế. Các chuyên gia kinh tế toàn cầu tại Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) hôm thứ Hai cho biết:
“Các mức thuế song phương mới sẽ giúp các chính phủ áp đặt chúng tăng nguồn thu, nhưng đồng thời cũng sẽ là gánh nặng đối với hoạt động kinh tế toàn cầu, thu nhập và nguồn thu thuế thường xuyên.”
Tổng thống Donald Trump cam kết rằng chính quyền của ông sẽ áp thuế tương xứng với mức thuế mà các quốc gia khác áp đặt lên Mỹ vào ngày 2/4. Các mức thuế mà chính quyền của ông đã áp dụng, như đối với kim loại và hàng hóa Trung Quốc, đã vấp phải sự trả đũa mạnh mẽ từ các đối tác thương mại.
Cuộc chiến thương mại vẫn đang tiếp diễn trong bối cảnh người tiêu dùng Mỹ—động lực chính của nền kinh tế Mỹ—có thể đang thắt chặt chi tiêu. Doanh số bán lẻ, chiếm một phần ba tổng chi tiêu, đã yếu hơn dự kiến trong tháng 2. Trước đó, chi tiêu của người tiêu dùng cũng sụt giảm vào tháng 1 do thời tiết lạnh bất thường, điều này có thể kéo giảm tăng trưởng kinh tế trong ba tháng đầu năm.
“Rất nhiều yếu tố chúng tôi đang đối mặt có xu hướng làm gia tăng lạm phát, nhưng chúng tôi cũng dự đoán sẽ thấy sự suy giảm trong chi tiêu của người tiêu dùng, do thị trường lao động tiếp tục hạ nhiệt,” Sarah House, nhà kinh tế cấp cao tại Wells Fargo, cho biết.
Nguy cơ gia tăng kỳ vọng lạm phát
Người Mỹ không chỉ đang cảm thấy bất an, mà họ còn có thể đang dần mất niềm tin vào khả năng lạm phát sẽ quay trở lại mức bình thường trong dài hạn.
Các quan chức Fed đặc biệt chú ý đến kỳ vọng lạm phát của người dân, bởi nó có thể trở thành một lời tiên tri tự hiện thực hóa. Nếu người dân kỳ vọng lạm phát sẽ tiếp tục tăng và duy trì ở mức cao trong những năm tới, họ sẽ điều chỉnh hành vi chi tiêu của mình theo đó. Khi kỳ vọng lạm phát bị “mất neo”, Fed sẽ khó thực hiện nhiệm vụ của mình hơn.
Kỳ vọng của người Mỹ về lạm phát trong năm tới đã tăng lên 4,9% trong tháng này từ mức 4,3%—mức cao nhất kể từ tháng 11/2022 “và đánh dấu ba tháng liên tiếp tăng mạnh ít nhất 0,5 điểm phần trăm,” theo khảo sát tiêu dùng mới nhất của Đại học Michigan.
Trong khi đó, kỳ vọng lạm phát của người Mỹ trong 5 đến 10 năm tới đã tăng vọt lên 3,9% trong tháng 3 từ mức 3,5% trong tháng 2, theo khảo sát của Michigan, mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ năm 1993.
Một số quan chức Fed đã bày tỏ lo ngại nếu kỳ vọng lạm phát dài hạn tiếp tục tăng cao. Điều đó có thể buộc Fed phải xem xét việc tăng lãi suất, ngay cả khi điều đó đồng nghĩa với việc tỷ lệ thất nghiệp sẽ gia tăng.
“Những ngày này, thuế quan cao hơn và các chính sách nhập cư thường được thảo luận và dự đoán sẽ đẩy giá cả lên, làm giảm tổng cầu và có thể làm suy yếu việc làm. Từ góc độ chính sách tiền tệ, có thể hợp lý nếu bỏ qua hoặc xem nhẹ sự gia tăng tạm thời của mức giá chung,” Chủ tịch Fed chi nhánh St. Louis, Alberto Musalem, phát biểu tháng trước tại một sự kiện ở New York.
“Tuy nhiên, một phản ứng chính sách tiền tệ khác có thể phù hợp hơn nếu lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao, hoặc kỳ vọng lạm phát dài hạn tăng lên,” ông nói.
Fed dự kiến sẽ công bố quyết định mới nhất về lãi suất vào lúc 2 giờ chiều (giờ ET) thứ Tư, sau đó là cuộc họp báo của Chủ tịch Powell vào lúc 2:30 chiều.
Theo: CNN