Sau giai đoạn khó khăn tài chính kéo dài do biến động chi phí đầu vào, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã chính thức xóa sạch khoản lỗ lũy kế hơn 50.000 tỷ đồng và ghi nhận mức lợi nhuận vượt kế hoạch năm chỉ sau 8 tháng đầu năm 2026.
Tại buổi làm việc mới đây với Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc về tình hình sản xuất, kinh doanh và định hướng tái cơ cấu doanh nghiệp, lãnh đạo EVN đã công bố những số liệu tài chính và vận hành tích cực. Động thái này đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của doanh nghiệp đầu ngành năng lượng sau chuỗi ngày chịu áp lực nặng nề từ việc mất cân đối thu chi.
Cân đối tài chính đảo chiều và kết quả sản xuất kinh doanh 8 tháng
Báo cáo trước lãnh đạo Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN Đặng Hoàng An cho biết tập đoàn đã cơ bản vượt qua giai đoạn thách thức đỉnh điểm 2022 – 2023. Đây là giai đoạn mà chi phí nhiên liệu, sản xuất và cung ứng điện toàn cầu tăng vọt nhưng chưa được phản ánh kịp thời, đầy đủ vào giá bán lẻ điện, khiến tập đoàn ghi nhận khoản lỗ kỷ lục lên tới khoảng 50.029 tỷ đồng.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp tiết giảm chi phí vận hành, tối ưu hóa huy động nguồn điện và tái cơ cấu toàn diện các mảng hoạt động, bức tranh tài chính của EVN đã có sự cải thiện rõ rệt. Tính đến thời điểm ngày 30/6/2026, EVN đã xử lý dứt điểm toàn bộ số lỗ lũy kế tích tụ từ những năm trước đó.
Đà phục hồi tiếp tục được duy trì vững chắc trong những tháng tiếp theo của năm 2026. Lũy kế 8 tháng đầu năm, tổng doanh thu toàn tập đoàn ước đạt hơn 482.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 70% kế hoạch cả năm.
Đáng chú ý, chỉ tiêu lợi nhuận của EVN sau 8 tháng ước đạt 12.215 tỷ đồng, hoàn thành 103% chỉ tiêu được giao cho cả năm. Tính bình quân, mỗi tháng doanh nghiệp ghi nhận mức lãi trên 1.500 tỷ đồng. Với kết quả này, EVN đã đóng góp vào ngân sách nhà nước khoảng 17.160 tỷ đồng.
Bước sang các tháng cuối năm, EVN đặt mục tiêu nâng tổng lợi nhuận cả năm 2026 lên mức trên 13.500 tỷ đồng và số nộp ngân sách nhà nước dự kiến vượt mốc 26.300 tỷ đồng. Doanh nghiệp khẳng định sẽ kiên trì thực hiện các biện pháp chống lãng phí, triệt để tiết giảm định mức chi phí nhằm tạo nguồn lực tái đầu tư hạ tầng.
Bên cạnh kết quả tài chính, công tác vận hành hệ thống điện của EVN cũng ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ theo đà hồi phục của nền kinh tế. Sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống trong 8 tháng đạt 235,82 tỷ kWh, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng điện thương phẩm phục vụ các thành phần kinh tế và sinh hoạt đạt 210,4 tỷ kWh, tăng trưởng 9,8%.
Số liệu thống kê cũng chỉ ra phụ tải hệ thống tăng đột biến trong giai đoạn cao điểm nắng nóng tháng 5 và tháng 6, với mức tăng toàn quốc lần lượt là 12% và 14,53%. Riêng khu vực miền Bắc, mức tiêu thụ tăng vọt 14,7% trong tháng 5 và 17,5% trong tháng 6 so với cùng kỳ năm trước.
Mặc dù chịu sức ép lớn từ nhu cầu tiêu thụ tăng vọt, các chỉ tiêu kinh tế – kỹ thuật của EVN như độ tin cậy cung cấp điện và tỷ lệ tổn thất điện năng tiếp tục được duy trì ổn định, nằm trong nhóm 4 quốc gia dẫn đầu khu vực ASEAN.
Về hoạt động đầu tư công trình điện, giá trị khối lượng thực hiện toàn tập đoàn trong 8 tháng ước đạt 76.820 tỷ đồng, bằng 62,2% kế hoạch; giá trị giải ngân đạt 69.535 tỷ đồng, đạt 56,3% kế hoạch. EVN đã tiến hành khởi công 118 công trình và đóng điện 116 dự án lưới điện cấp điện áp từ 110 kV đến 500 kV.
Thách thức cân đối nguồn – lưới và định hướng vận hành đến năm 2030
Dù kết quả kinh doanh ghi nhận bước chuyển biến tích cực, EVN vẫn đang phải đối mặt với không ít áp lực mang tính cấu trúc của ngành năng lượng trong trung và dài hạn.
Trong 4 tháng cuối năm 2026, dự báo nhu cầu tiêu thụ điện tiếp tục đà tăng cao từ 10,5% đến 12%. Nhiệm vụ trọng tâm của tập đoàn là đảm bảo cung ứng điện trong mọi tình huống, đồng thời đẩy mạnh giải ngân để hoàn thành toàn bộ kế hoạch vốn đầu tư năm 2026 trị giá 123.560 tỷ đồng. Các dự án trọng điểm như Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I cùng hệ thống lưới điện truyền tải đồng bộ đang được tập trung cao độ để phát điện đúng hạn.
Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, hệ thống điện quốc gia cần bổ sung thêm khoảng 93.000 MW công suất nguồn điện từ nay đến năm 2030. Riêng EVN được phân giao nhiệm vụ trực tiếp đầu tư và đưa vào vận hành khoảng 6.066 MW nguồn điện mới cùng 1.700 MW hệ thống lưu trữ năng lượng.
Lãnh đạo EVN thẳng thắn nhìn nhận tiến độ triển khai nguồn điện giữa các thành phần kinh tế hiện có độ chênh lệch khá lớn. Nhiều dự án thuộc khu vực kinh tế tư nhân và các liên danh nhà đầu tư nước ngoài đang gặp vướng mắc, chậm tiến độ thực tế, tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt nguồn cung mới theo quy hoạch đã duyệt.
Bên cạnh đó, bài toán lệch pha giữa tiến độ xây dựng nguồn và lưới truyền tải tiếp tục là điểm nghẽn kỹ thuật lớn. Các dự án nguồn năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời có chu kỳ đầu tư xây dựng tương đối ngắn. Ngược lại, các công trình đường dây truyền tải trục chính từ 220 kV đến 500 kV thường đòi hỏi nhiều thời gian để hoàn thiện thủ tục pháp lý, thẩm định quy hoạch và giải phóng mặt bằng.
Để tháo gỡ điểm nghẽn nguồn lực và chia sẻ gánh nặng tài chính, đại diện EVN đã kiến nghị Chính phủ xem xét ban hành cơ chế cụ thể nhằm huy động các nguồn lực xã hội cùng tham gia đầu tư vào hạ tầng truyền tải điện.
Tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh EVN phải kiên quyết giữ vững vai trò nòng cốt trong việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Phát triển nguồn điện bắt buộc phải đồng bộ với hệ thống lưới truyền tải, trong đó hạ tầng lưới điện cần được đầu tư đi trước một bước nhằm giải tỏa tối đa công suất từ các trung tâm năng lượng, chấm dứt tình trạng quá tải cục bộ.
Lãnh đạo Chính phủ cũng yêu cầu EVN khẩn trương đẩy mạnh phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà theo hình thức tự sản tự tiêu, điện gió, thúc đẩy cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và các hệ thống pin lưu trữ năng lượng. Đối với công tác điều hành giá điện, EVN có trách nhiệm thực hiện nghiêm túc khung pháp lý hiện hành, công khai, minh bạch chi phí đầu vào, đảm bảo hài hòa lợi ích kinh tế giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người sử dụng điện.
Về chiến lược dài hạn giai đoạn 2026 – 2030, EVN đặt mục tiêu tổng sản lượng điện sản xuất và mua đạt khoảng 505 tỷ kWh, điện thương phẩm đạt mốc 465 tỷ kWh, với tổng quy mô vốn đầu tư ước tính khoảng 830.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp đặt kỳ vọng sẽ nâng xếp hạng chỉ tiêu kỹ thuật vào nhóm 3 nước dẫn đầu ASEAN, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành một trong 3 doanh nghiệp Việt Nam góp mặt trong bảng xếp hạng 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.