0
0
Trong bối cảnh điện mặt trời mái nhà phát triển nhanh tại Việt Nam, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa kiến nghị Bộ Công Thương xem xét bổ sung chế tài xử phạt đối với các tổ chức, hộ gia đình lắp đặt hệ thống nhưng không thực hiện thủ tục thông báo, đăng ký theo quy định.
Động thái này được đánh giá là cần thiết để đảm bảo an toàn, minh bạch và nâng cao hiệu quả quản lý nguồn điện tái tạo.
Nhiều hộ dân chưa thực hiện đúng quy định
Theo EVN, pháp luật hiện hành yêu cầu các tổ chức, cá nhân phát triển điện mặt trời mái nhà – dù chỉ để tự sản xuất, tự tiêu thụ – đều phải thông báo đến Sở Công Thương, đơn vị điện lực và các cơ quan quản lý liên quan. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều hộ dân chưa chủ động tuân thủ, thậm chí đã được hướng dẫn nhưng không hoàn thiện hồ sơ. Việc “âm thầm” lắp đặt khiến cơ quan chức năng gặp khó khăn trong việc giám sát, kiểm tra và xử lý sự cố khi phát sinh.
EVN cho rằng, nếu không có chế tài cụ thể, sẽ khó xác định hành vi vi phạm, gây lúng túng trong xử lý theo Luật Xử lý vi phạm hành chính. Do đó, tập đoàn này đề xuất bổ sung quy định xử phạt hành chính đối với các trường hợp không thông báo, không đăng ký, với mức độ tùy theo vi phạm. Theo lý giải, điều này vừa nâng cao trách nhiệm pháp lý của chủ đầu tư, vừa đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực điện lực.
Hoàn thiện khung pháp lý cho năng lượng tái tạo
Từ sau năm 2020, có khoảng 1.300 MWp điện mặt trời mái nhà được lắp đặt nhưng không bán điện cho EVN, do mức giá mua điện không còn đủ hấp dẫn. Các hệ thống này chủ yếu phục vụ nhu cầu tiêu thụ tại chỗ, song vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn điện nếu thiếu giám sát.
EVN cũng dẫn kinh nghiệm quốc tế, cho rằng không cần thiết bắt buộc lắp thiết bị chống phát ngược – vốn gây lãng phí – mà chỉ cần trang bị thiết bị giám sát, điều khiển phù hợp với công suất. Đồng thời, tập đoàn này kiến nghị Bộ Công Thương sửa đổi một số điều khoản để phù hợp thực tiễn, trong đó có các mô hình mới như điện mặt trời trên hồ thủy điện, kênh thủy lợi hay đập thủy lợi.
Các chuyên gia đánh giá, việc bổ sung quy định xử phạt sẽ không chỉ siết chặt kỷ cương mà còn tạo môi trường minh bạch, an toàn cho thị trường năng lượng tái tạo. Khi người dân, doanh nghiệp tuân thủ quy định đăng ký, cơ quan quản lý sẽ có đầy đủ dữ liệu để quy hoạch, điều độ hợp lý, đồng thời bảo đảm an toàn cho hệ thống điện quốc gia.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng mạnh tỷ trọng năng lượng sạch, việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho điện mặt trời mái nhà là xu hướng tất yếu. Đây cũng là nền tảng để thu hút đầu tư, thúc đẩy chuyển đổi xanh và thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới phát triển bền vững.
