Sản lượng tiêu thụ điện 6 tháng đầu năm tăng trưởng mạnh áp sát mốc 171,54 tỉ kWh, đặt ra yêu cầu cấp bách cho tập đoàn trong việc chủ động lên phương án vận hành tối ưu nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng cho cả giai đoạn năm 2026 và năm 2027.
Áp lực cung ứng điện gia tăng trước các kỷ lục phụ tải mới
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa tổ chức hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm. Tại hội nghị này, bài toán đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trước sự tăng trưởng kỷ lục của nhu cầu tiêu thụ điện đã được mổ xẻ toàn diện.
Trong bối cảnh áp lực vận hành ngày càng đè nặng lên hệ thống lưới điện quốc gia, việc EVN chủ động lên các phương án dự phòng cho giai đoạn tới, đặc biệt là năm 2027, được xem là nhiệm vụ then chốt. Điều này nhằm đảm bảo dòng điện phục vụ phát triển kinh tế và đời sống dân sinh.
Nhìn lại nửa đầu năm 2026, bức tranh tiêu thụ điện toàn quốc ghi nhận những con số tăng trưởng vượt bậc, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế. Theo số liệu công bố tại hội nghị, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống trong 6 tháng qua đã đạt tới con số 171,54 tỉ kWh.
Dữ liệu này ghi nhận mức tăng trưởng 9,85% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là một áp lực vận hành không hề nhỏ đối với đơn vị quản lý trong điều kiện thời tiết có nhiều diễn biến phức tạp.
Dù phải đối mặt với thách thức lớn, EVN và các đơn vị thành viên vẫn đảm bảo cung cấp điện an toàn, ổn định để phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội. Nguồn điện được duy trì thông suốt cũng góp phần bảo đảm tuyệt đối cho các sự kiện lớn diễn ra trong nước.
Tiêu biểu là các kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông năm học 2026 – 2027, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, tuyển sinh đại học và giáo dục nghề nghiệp diễn ra trên toàn quốc.
Đặc biệt, giai đoạn cao điểm nắng nóng từ ngày 22 đến ngày 25 tháng 6 vừa qua đã trở thành một phép thử lớn đối với năng lực vận hành của toàn ngành. Hệ thống điện quốc gia liên tiếp ghi nhận những kỷ lục mới chưa từng có trong lịch sử.
Cụ thể, sản lượng điện tiêu thụ trong một ngày cao nhất đã chạm mốc 1.215,4 triệu kWh vào ngày 25 tháng 6. Chỉ trước đó một ngày, vào ngày 24 tháng 6, công suất cực đại của hệ thống cũng thiết lập đỉnh mới với con số 57.537 MW.
Để chống đỡ với mức phụ tải tăng vọt này, các nhà máy nhiệt điện than và nhiệt điện khí của EVN đã được huy động ở mức rất cao theo sát nhu cầu thực tế. Bên cạnh việc tối ưu hóa các nguồn phát, công tác đầu tư xây dựng hạ tầng lưới điện cũng được đẩy mạnh đồng bộ.
Trong 6 tháng đầu năm, tập đoàn cùng các đơn vị trực thuộc đã khởi công thêm 89 công trình mới. Đồng thời, toàn hệ thống hoàn thành đóng điện đưa vào vận hành 94 công trình lưới điện có cấp điện áp từ 110 đến 500 kV.
Trong số các dự án hoàn thành này, có 02 dự án cấp điện áp 500 kV, 12 dự án cấp 220 kV và 80 dự án cấp 110 kV, góp phần tăng cường đáng kể năng lực truyền tải liên vùng. Song song với hoạt động sản xuất kinh doanh, trách nhiệm xã hội cũng được toàn ngành điện chú trọng triển khai rộng khắp.
EVN đã thực hiện nhiều chương trình an sinh xã hội ý nghĩa với tổng giá trị tài trợ đạt hơn 27,2 tỉ đồng. Số kinh phí này được hiện thực hóa qua các công trình thắp sáng đường quê, đường ven biển tại nhiều địa phương, đồng thời hỗ trợ thiết thực cho các vùng chịu ảnh hưởng để khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra.
Sẵn sàng các kịch bản dự phòng dài hạn cho mùa khô
Theo dự báo từ Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (NSMO), áp lực cung ứng năng lượng sẽ không dừng lại ở nửa đầu năm mà tiếp tục gia tăng mạnh mẽ. Dự kiến trong 6 tháng cuối năm, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống có thể đạt tới 187,5 tỉ kWh.
Con số này tương đương mức tăng trưởng 12,3% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, ước tính tổng sản lượng điện cho cả năm 2026 sẽ rơi vào khoảng 358,6 tỉ kWh, đạt mức tăng trưởng chung 11,1% so với năm 2025.
Trước những dự báo căng thẳng này, các kịch bản vận hành chi tiết đã được đưa ra thảo luận kỹ lưỡng. Khu vực miền Bắc được nhận định là tâm điểm khi tiếp tục phải chịu đựng các đợt nắng nóng kéo dài, kéo theo nhu cầu phụ tải tăng cao đột biến.
Ở chiều hướng ngược lại, cả miền Bắc và miền Trung đang bắt đầu bước vào mùa lũ chính vụ của các lưu vực sông. Do đó, EVN đang phối hợp chặt chẽ cùng NSMO nhằm điều tiết và sử dụng một cách hài hòa, hiệu quả nhất nguồn nước từ các hồ thủy điện, vừa đảm bảo phát điện vừa phòng chống thiên tai.
Bên cạnh nguồn thủy điện, việc chuẩn bị nguồn nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt điện cũng là yếu tố sống còn. Tập đoàn đang chủ động làm việc với các đơn vị cung cấp than, dầu, khí lớn để lên kế hoạch chi tiết, đảm bảo không xảy ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu phục vụ sản xuất.
Đồng thời, ngành điện cũng xây dựng các phương án ứng phó đặc thù cho từng tình huống thời tiết cực đoan. Các đơn vị sẽ trực tiếp làm việc với các khách hàng sử dụng điện lớn để thống nhất kế hoạch dịch chuyển hoặc điều chỉnh phụ tải khi cần thiết.
Đáng chú ý, tầm nhìn của các nhà quản lý năng lượng không dừng lại ở việc giải quyết bài toán trước mắt của năm nay. Những cảnh báo sớm về hình thái thời tiết El Nino, dự kiến sẽ tác động mạnh mẽ từ tháng 9 năm nay kéo dài đến tận tháng 4 năm 2027, đang đặt ra yêu cầu cấp bách phải xây dựng kịch bản ứng phó dài hạn.
Hiện tượng này kết hợp với dự báo phụ tải tiếp tục leo dốc đặt hệ thống điện quốc gia trước nguy cơ thiếu hụt nguồn nước nghiêm trọng cho mùa khô năm sau.
Để chủ động kiểm soát tình hình, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN Đặng Hoàng An đã đưa ra chỉ đạo kiên quyết yêu cầu các đơn vị phải bắt tay vào chuẩn bị phương án bảo đảm cung ứng điện cho năm 2027 ngay từ thời điểm này. Mục tiêu tối thượng là tuyệt đối không để xảy ra tình trạng bị động trước bất kỳ kịch bản tăng trưởng phụ tải cao hay điều kiện vận hành bất lợi nào.
Theo đó, tất cả các đơn vị thành viên được lệnh tập trung cao độ, quyết liệt tháo gỡ mọi rào cản, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng các công trình nguồn và lưới điện. Tập đoàn ưu tiên các dự án cấp bách và trọng điểm nhằm bổ sung năng lực phát cho hệ thống.
Đối với công tác vận hành, các đơn vị phải duy trì độ khả dụng cao nhất của tất cả các tổ máy phát điện. Toàn hệ thống chuẩn bị kỹ lưỡng giải pháp điều chỉnh phụ tải và có phương án tích nước, điều tiết các hồ thủy điện một cách khoa học để dự phòng nguồn lực cho giai đoạn khô hạn.
Tiếp lời chỉ đạo, Tổng giám đốc EVN Nguyễn Anh Tuấn cũng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các ban chuyên môn và đơn vị liên quan phải khẩn trương làm việc với các đối tác cung cấp than. Các bên cần tiến hành rà soát kỹ lưỡng các tiêu chuẩn kỹ thuật đối với nguồn than nhập khẩu.
Từ đó, các đơn vị xây dựng kế hoạch cung ứng dài hạn, ổn định, đáp ứng hoàn hảo yêu cầu vận hành của hệ thống điện trong các tháng cuối năm nay. Hoạt động này đồng thời tạo bước đệm vững chắc cho mùa khô năm 2027.