
Giống như nhiều nhà sản xuất Mỹ khác, Tesla đang gặp khó khăn do chiến tranh thương mại mà Tổng thống Donald Trump phát động.
Tuy nhiên, không giống như phần lớn các công ty khác, Tesla có thêm một điểm đặc biệt – mối quan hệ thân thiết của CEO Elon Musk, thường được gọi là “người bạn thân nhất” của Trump, với vị tổng thống này.
Vào thứ Ba, Tesla sẽ công bố báo cáo thu nhập; buổi chiều cùng ngày, Musk sẽ trả lời các câu hỏi từ các nhà đầu tư. Nhưng đây là một tình thế tiến thoái lưỡng nan: Nếu Musk duy trì mối quan hệ thân thiết với Trump, công ty có thể làm mất lòng khách hàng tiềm năng trong nước và quốc tế, những người không ủng hộ chính sách của Trump.
Ngược lại, nếu Musk tách mình khỏi Trump, ông sẽ phải đối mặt với sự tức giận từ Nhà Trắng. Đây là một tình huống thua đủ đường, và là cái bẫy mà chính Musk tạo ra.
Quý đầu tiên, Tesla chứng kiến sự sụt giảm doanh số lớn nhất từ trước đến nay, sau một thời gian tăng trưởng hai chữ số liên tục. Nhưng tài chính của công ty không phải là tất cả những gì các nhà đầu tư quan tâm.
Họ muốn biết mức độ ảnh hưởng của mức thuế 25% mà chính quyền Trump áp dụng lên tất cả các phương tiện nhập khẩu đối với Tesla, và Musk nghĩ gì về điều đó.
Họ muốn biết khi nào Musk sẽ rút lui khỏi vai trò trong Bộ Hiệu quả Chính phủ (Department of Government Efficiency, hay DOGE) ở Washington và tập trung vào việc giải quyết các vấn đề tại Tesla.
Họ muốn thấy tiến bộ trong việc phát triển xe tự lái, đội xe Robotaxi, một mẫu Tesla mới rẻ hơn, và kế hoạch bán robot hình người.
Những phản hồi trấn an về bất kỳ vấn đề nào trong số này có thể giúp đảo ngược sự sụt giảm đã làm mất đi khoảng một nửa giá trị cổ phiếu Tesla (TSLA) kể từ giữa tháng 12 — và có thể khôi phục niềm tin vào công ty.
Hiện tại, Tesla đang đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các nhà sản xuất xe điện khác, đặc biệt là ở Trung Quốc, trong khi Musk vấp phải sự phản đối vì vai trò nổi bật của mình trong chính quyền Trump. Tin xấu về bất kỳ mặt nào trong số này có thể gây ra một vòng xoáy đi xuống mới cho cổ phiếu.
“Đây đã trở thành một cơn ác mộng đối với Tesla và các nhà đầu tư,” Dan Ives, nhà phân tích tại Wedbush Securities, người từng ủng hộ mạnh mẽ Tesla nhưng gần đây đã hạ mức giá mục tiêu cho cổ phiếu của Tesla, nhận định. “Các mức thuế, những tranh cãi liên quan đến DOGE, thiệt hại về thương hiệu — tất cả đều là một cơn bão hoàn hảo.”
Tình huống bất lợi về thuế quan
Ở một số khía cạnh, Tesla ít chịu ảnh hưởng hơn so với các nhà sản xuất ô tô khác bởi thuế quan ô tô của Trump. Công ty không nhập khẩu xe từ hai nhà máy ở nước ngoài và sử dụng ít linh kiện nước ngoài hơn trong các phương tiện sản xuất tại Mỹ so với các nhà sản xuất ô tô khác. Hầu hết các nhà sản xuất ô tô lớn khác đều có ít nhất một số xe nhập khẩu trong các đại lý của họ tại Mỹ.
Tesla đã ngừng nhận đơn đặt hàng mới tại Trung Quốc đối với các mẫu xe Model S và Model X cao cấp hơn, được sản xuất tại California, do mức thuế trả đũa 125% của Trung Quốc. Tuy nhiên, các mẫu xe này chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng doanh số của công ty.
Musk đã nói rằng chi phí đối với Tesla sẽ không phải là con số nhỏ.
“Cần lưu ý rằng Tesla KHÔNG thoát khỏi tác động của mức thuế này. Ảnh hưởng của thuế quan đối với Tesla vẫn đáng kể,” Musk viết trên mạng xã hội X ngay sau khi kế hoạch thuế ô tô của Trump được công bố.
Tuy nhiên, việc chỉ trích quá mức thuế quan trong cuộc gọi vào thứ Ba có thể làm tổn hại đến mối quan hệ thân thiết của ông với Trump. Musk đã trở thành nhà tài trợ tài chính lớn nhất của Trump năm ngoái và là một trong những cố vấn thân cận nhất của ông kể từ khi nhậm chức.

Ngược lại, việc ủng hộ mạnh mẽ chính sách thuế quan của Trump có thể làm Trung Quốc và người mua xe điện tại đây phật lòng. Trung Quốc là thị trường ô tô và xe điện lớn nhất thế giới, nhưng người tiêu dùng ở đây ngày càng chuyển sang các đối thủ cạnh tranh như BYD của Trung Quốc.
Tesla đã ghi nhận doanh số 20,9 tỷ USD tại Trung Quốc năm 2024, chiếm khoảng 21% doanh thu, là thị trường lớn thứ hai của công ty sau Mỹ.
Ives gọi Trung Quốc là “mấu chốt cho thành công tương lai của Tesla.” Ông cảnh báo rằng “sự phản ứng dữ dội từ các chính sách thuế quan của Trump tại Trung Quốc và mối liên hệ của Musk sẽ rất khó đánh giá thấp.”
Khi nào Musk sẽ rời DOGE?
Các cuộc biểu tình bên ngoài các showroom của Tesla và các hành vi phá hoại tại cơ sở của công ty là dấu hiệu rõ ràng về sự phản đối mà công ty và CEO của nó đang đối mặt. Một số câu hỏi phổ biến từ các nhà đầu tư trên trang web của Tesla cũng xoay quanh vấn đề này.
“Mức độ thay đổi về tỷ lệ đặt hàng trong quý 1 của Tesla có liên quan gì đến những tin đồn về ‘thiệt hại thương hiệu’?” – một câu hỏi được hơn 1.000 nhà đầu tư tán thành.
“Công ty có kế hoạch như thế nào để giải quyết tác động từ mối quan hệ hợp tác của Elon với chính quyền hiện tại?” – một câu hỏi khác nhận được sự quan tâm lớn. Một câu hỏi nữa: “Các cuộc tẩy chay, biểu tình, phá hoại, tiêu đề tiêu cực và sự sụt giảm giá cổ phiếu đã bắt nguồn từ việc Elon Musk tham gia vào các thay đổi trong dịch vụ và việc làm của chính phủ Hoa Kỳ. Hội đồng quản trị Tesla có đang thảo luận về việc liệu CEO của họ nên tập trung hoàn toàn vào Tesla và để chính phủ cho các chính trị gia được bầu xử lý hay không?”

Khi Musk tổ chức một cuộc họp toàn thể với nhân viên Tesla vào tháng trước, cổ phiếu của công ty đã có một đợt phục hồi kéo dài một tuần. Nhưng đợt phục hồi này không kéo dài lâu.
Vào ngày 2 tháng 4, khi Tesla báo cáo mức giảm doanh số hàng quý lớn nhất từ trước đến nay, cổ phiếu của công ty đã giảm mạnh – cho đến khi tờ Politico đưa tin sau đó rằng Musk sẽ sớm từ bỏ vai trò trong chính phủ. Tin tức này đã nâng giá cổ phiếu. Tuy nhiên, Musk và các thành viên khác của chính quyền đã nói rằng thông tin này không chính xác.
“Báo cáo về doanh số và sản xuất trong quý đầu tiên của Tesla khiến chúng tôi nghĩ rằng — nếu có gì đó — chúng tôi có thể đã đánh giá thấp mức độ phản ứng từ người tiêu dùng,” nhà phân tích Ryan Brinkman của JPMorgan Chase viết trong một ghi chú gửi đến khách hàng đầu tháng này.
Tesla không trả lời yêu cầu bình luận về doanh số của công ty hoặc tác động từ vai trò của Musk trong chính quyền đến doanh số này.
Nhiều lời hứa, nhưng thiếu tiến độ
Musk đã đưa ra những lời hứa đầy tham vọng về đội xe robotaxi tự lái và robot hình người, khẳng định rằng chúng sẽ giúp Tesla trở thành công ty giá trị nhất thế giới.
Ông đã quảng bá kế hoạch triển khai dịch vụ đi chung không người lái tại Austin, Texas, dự kiến bắt đầu vào tháng 6. Nhưng đến nay vẫn chưa có thông tin cập nhật. Trong khi đó, Uber và Waymo (đơn vị xe tự lái của Google) đã vượt mặt Tesla khi ra mắt dịch vụ taxi không người lái tại thành phố này.
“Nếu ông ấy hoãn lại kế hoạch robotaxi, đó sẽ là một đòn giáng lớn vào cổ phiếu,” Ives nhận định. “Chúng ta cần nghe được tin tức tích cực từ đây, bởi sẽ không có tin tốt về thu nhập hoặc triển vọng tài chính trong phần còn lại của năm.”
Liệu Musk có thể trấn an các nhà đầu tư và khách hàng hay không, giữa lúc đối mặt với những khó khăn cả về thương hiệu, tài chính và sự cạnh tranh khốc liệt, sẽ là câu hỏi quyết định số phận của Tesla trong những tháng tới.
Theo: CNN