Một phát hiện khảo cổ tình cờ tại Đức đang thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu khi một chiếc kéo có niên đại khoảng 2.300 năm được tìm thấy trong ngôi mộ của người Celt vẫn giữ được tình trạng bảo quản đáng kinh ngạc.
Cổ vật này không chỉ còn nguyên hình dáng mà còn được đánh giá vẫn có thể sử dụng để cắt, mang đến thêm những hiểu biết về trình độ chế tác kim loại cũng như phong tục mai táng của một trong những nền văn hóa cổ đại quan trọng ở Châu Âu.

Một cuộc rà soát bom mìn chưa nổ từ thời Thế chiến II tại khu vực Sendling, ngoại ô Munich, Đức đã dẫn tới một phát hiện ngoài dự kiến. Trong quá trình kiểm tra công trường xây dựng, đội xử lý vật liệu nổ phát hiện một cấu trúc bằng gỗ bị chôn vùi dưới lòng đất.
Nhận thấy dấu hiệu bất thường, lực lượng này đã thông báo cho các chuyên gia khảo cổ thuộc Văn phòng Bảo tồn Di tích Bang Bavaria (BLfD). Kết quả nghiên cứu sau đó xác nhận đây là một ngôi mộ hỏa táng của người Celt có niên đại từ thế kỷ thứ 2 hoặc thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên.
Các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều cổ vật có giá trị lịch sử trong khu chôn cất gồm một thanh kiếm bị uốn cong, phần còn lại của khiên và thương, dao cạo cùng một chiếc ghim cài. Tuy nhiên, hiện vật thu hút nhiều sự quan tâm nhất lại là một chiếc kéo bằng kim loại được bảo quản gần như nguyên vẹn.
Theo các chuyên gia, chiếc kéo vẫn giữ được hình dạng hoàn chỉnh, nhiều vị trí trên bề mặt còn xuất hiện độ sáng bóng đáng chú ý. Đặc biệt, công cụ này được đánh giá là vẫn đủ sắc bén để có thể thực hiện chức năng cắt như khi còn được sử dụng trong đời sống thường nhật.
Cổ vật đặc biệt cho thấy trình độ luyện kim đáng kinh ngạc của người Celt
Những hiện vật bằng kim loại có tuổi đời hàng nghìn năm thường chịu tác động mạnh từ quá trình oxy hóa và điều kiện môi trường. Chính vì vậy, việc chiếc kéo tồn tại trong tình trạng tốt sau khoảng 2.300 năm khiến giới khảo cổ đặc biệt quan tâm.
Tiến sĩ Mathias Pfeil thuộc BLfD cho biết nguyên nhân quan trọng giúp chiếc kéo vẫn giữ được độ sáng bóng đến ngày nay nằm ở tay nghề cao của những người thợ thủ công thời cổ đại. Nhận định này cho thấy trình độ chế tác kim loại của người Celt có thể đã phát triển hơn nhiều so với những gì từng được hình dung.
Người Celt từng sinh sống trên một vùng lãnh thổ rộng lớn ở châu Âu trước khi Đế chế La Mã mở rộng ảnh hưởng. Họ nổi tiếng với kỹ thuật rèn sắt và sản xuất nhiều loại công cụ, vũ khí có chất lượng cao.
Chiếc kéo được phát hiện tại Đức tiếp tục bổ sung thêm bằng chứng về năng lực luyện kim của cộng đồng này. Dù trải qua hơn hai thiên niên kỷ dưới lòng đất, hiện vật vẫn duy trì được kết cấu ban đầu, phản ánh chất lượng vật liệu cũng như kỹ thuật chế tác vượt trội.
Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng điều kiện bảo quản tự nhiên trong môi trường chôn cất có thể góp phần hạn chế sự ăn mòn. Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi vẫn nằm ở chất lượng chế tạo của chính cổ vật.
Không chỉ mang giá trị về mặt công nghệ, chiếc kéo còn giúp các nhà khảo cổ hiểu thêm về đời sống kinh tế và nghề nghiệp của người Celt. Trong xã hội cổ đại, đây là công cụ được sử dụng phổ biến để cắt tóc, xử lý len và phục vụ nhiều công việc thủ công khác.
Hé lộ phong tục mai táng và địa vị của người được chôn cất
Bên cạnh chức năng thực tiễn, chiếc kéo còn có thể mang ý nghĩa biểu tượng trong tín ngưỡng của người Celt. Các nhà nghiên cứu cho rằng hiện vật này có thể được chôn theo người chết như dấu hiệu phản ánh nghề nghiệp hoặc vị thế của họ khi còn sống.
Một số giả thuyết khác liên hệ chiếc kéo với những nữ thần gắn liền với hoạt động kéo sợi và dệt vải trong thần thoại Celt. Đây là những hoạt động có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế và văn hóa của cộng đồng cổ đại này.
Theo BLfD, từ thế kỷ thứ 3 đến thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên, người Celt có tập quán hỏa táng người chết rồi chôn tro cốt xuống các hố mai táng. Sau nghi thức hỏa táng, nhiều đồ vật có giá trị thường được đặt cùng người đã khuất.
Quan niệm phổ biến thời đó cho rằng người chết sẽ tiếp tục tồn tại ở thế giới bên kia. Vì vậy, các vật dụng quen thuộc trong cuộc sống được chôn theo để phục vụ nhu cầu của họ sau khi qua đời.
Những cổ vật được tìm thấy trong ngôi mộ tại Sendling phản ánh khá rõ tập tục này. Thanh kiếm, khiên, thương, dao cạo, ghim cài và chiếc kéo đều là những vật dụng có ý nghĩa nhất định đối với người được chôn cất.
Đáng chú ý, sự xuất hiện của nhiều đồ tùy táng bằng kim loại cho thấy chủ nhân ngôi mộ có thể sở hữu địa vị xã hội cao trong cộng đồng. Đây cũng là nhận định được BLfD đưa ra sau quá trình khảo sát hiện trường.
Đối với giới khảo cổ học, mỗi phát hiện mới đều góp phần làm sáng tỏ thêm lịch sử của các nền văn hóa cổ đại. Trường hợp chiếc kéo 2.300 năm tuổi tại Đức là minh chứng rõ nét khi một công cụ lao động tưởng như đơn giản lại có thể cung cấp nhiều thông tin về kỹ thuật chế tác, tín ngưỡng và cấu trúc xã hội của người Celt.
Từ một cuộc rà soát bom mìn phục vụ xây dựng, các nhà khoa học đã phát hiện một ngôi mộ cổ cùng nhiều cổ vật quý giá. Trong số đó, chiếc kéo vẫn còn sắc bén sau khoảng 2.300 năm đang trở thành một trong những hiện vật gây ấn tượng nhất, đồng thời phản ánh trình độ thủ công đáng chú ý của người Celt trong lịch sử châu Âu.