Dư nợ Margin lập kỷ lục 380.000 tỷ đồng, tạo áp lực lớn khi VN-Index điều chỉnh sâu. Dữ liệu cho thấy rủi ro giải chấp, khuyến nghị giảm đòn bẩy và định hướng dòng tiền sau cú sốc.
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang ghi nhận một hiện tượng đối lập giữa dữ liệu vĩ mô và diễn biến ngắn hạn. Dư nợ cho vay ký quỹ (margin) tại các công ty chứng khoán (CTCK) đã thiết lập mức kỷ lục mới vào cuối quý 3 năm 2025, nhưng ngay sau đó, chỉ số VN-Index đã trải qua một phiên điều chỉnh sâu, làm gia tăng lo ngại về rủi ro đòn bẩy.
Dữ liệu thống kê cho thấy, tổng dư nợ cho vay (bao gồm margin và ứng trước tiền bán) tại các CTCK ước tính đạt 383.000 tỷ đồng vào cuối quý 3/2025, tương đương khoảng 14,5 tỷ USD. Con số này đánh dấu mức cao nhất trong lịch sử thị trường. Trong đó, dư nợ cho vay ký quỹ (margin) chiếm khoảng 370.000 tỷ đồng. Mức tăng trưởng vốn margin trong quý 3 là 78.000 tỷ đồng, thiết lập kỷ lục về tốc độ tăng trưởng theo quý.

Dòng vốn đòn bẩy này được xác định là một trong những yếu tố chính thúc đẩy đà tăng trưởng của thị trường trong quý 3, khi VN-Index ghi nhận mức tăng hơn 20%, cùng với thanh khoản giao dịch có những phiên đột biến vượt 3 tỷ USD. Sự bùng nổ của dư nợ cũng đẩy mạnh cuộc cạnh tranh mở rộng quy mô cho vay giữa các CTCK. Nhiều công ty hàng đầu như TCBS, SSI, VPBankS, VPS đều ghi nhận mức tăng trưởng dư nợ lớn, với TCBS và SSI là hai đơn vị dẫn đầu thị trường về quy mô cho vay.
Dữ liệu vốn kỷ lục trở thành rủi ro sau phiên điều chỉnh sâu
Sự tích tụ vốn margin lớn đã đặt thị trường vào trạng thái nhạy cảm với các yếu tố điều chỉnh. Phiên giao dịch ngày 20/10/2025 đã chứng kiến một sự kiện điều chỉnh đột ngột và mạnh mẽ, khi VN-Index giảm 94,76 điểm. Dữ liệu thị trường cho thấy sự lan rộng của áp lực bán với khoảng 325 mã giảm điểm và nhiều mã chạm mức giá sàn, một hiện tượng hiếm gặp trong lịch sử gần đây.

Quy mô dư nợ margin lớn trong khi chỉ số chung giảm sâu làm tăng nguy cơ kích hoạt các lệnh gọi ký quỹ bổ sung (margin call) và bán giải chấp (force sell). Phân tích chuyên môn sau phiên giao dịch đã chỉ ra rằng, việc quản trị rủi ro ở thời điểm này là cần thiết để tránh một chu kỳ bán tháo liên tiếp.
Theo nhận định của các chuyên gia, nhà đầu tư cần ưu tiên quản trị tỷ lệ đòn bẩy. Cụ thể, việc giảm bớt tỷ lệ margin là hành động cần thiết đối với các tài khoản có mức sử dụng cao để chủ động ứng phó với diễn biến thị trường. Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng nhấn mạnh yếu tố tâm lý, khuyến nghị nhà đầu tư cần duy trì sự bình tĩnh, dựa trên phân tích dữ liệu hơn là phản ứng cảm tính.
Dư nợ Margin và định hướng dòng tiền: Cơ hội và cảnh báo của chuyên gia
Trong bối cảnh thị trường đang tìm kiếm điểm cân bằng sau phiên điều chỉnh mạnh, các nhà phân tích cũng đưa ra định hướng cho dòng tiền. Theo đó, ngành Chứng khoán được xác định là nhóm cổ phiếu có xu hướng hồi phục sớm sau các cú sốc giảm điểm của thị trường, do đó có thể là nơi dòng tiền xem xét quay trở lại.
Tuy nhiên, song song với cơ hội là các cảnh báo rủi ro. Các nhà phân tích lưu ý nhà đầu tư cần thận trọng khi tập trung vốn vào các mã có vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm cổ phiếu họ Vin. Rủi ro ở nhóm này được đánh giá liên quan đến yếu tố tạo lập và khả năng phân phối khi lượng tiền đổ vào quá nhiều, bất chấp các thông tin tích cực về dự án. Việc đánh giá dòng tiền thực chất và vốn lưu động của doanh nghiệp được xem là yếu tố quan trọng hơn là chỉ dựa vào các thông báo thông tin.

Để đáp ứng nhu cầu vốn margin liên tục gia tăng và tuân thủ giới hạn tỷ lệ cho vay, các CTCK đang đẩy mạnh kế hoạch tăng vốn. Nhiều công ty lớn như SSI, TCBS, VPBankS đã công bố các kế hoạch phát hành cổ phiếu quy mô lớn. Động thái này cho thấy hoạt động cho vay ký quỹ được dự báo sẽ tiếp tục là trọng tâm của thị trường trong dài hạn, đồng thời tạo cơ sở vốn vững chắc hơn cho sự phát triển của các công ty chứng khoán.
Dữ liệu về dư nợ margin kỷ lục và diễn biến thị trường vừa qua phản ánh cả cơ hội và rủi ro gia tăng. Việc duy trì sự kỷ luật trong quản lý rủi ro và dựa trên phân tích khách quan là yếu tố then chốt đối với nhà đầu tư trong giai đoạn này.