0
0
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 1/2026 ghi nhận hơn 3.711 tỷ đồng được huy động thành công. Dù dòng vốn có tín hiệu khởi sắc, thị trường vẫn đối mặt áp lực đáo hạn gần 200.000 tỷ đồng và sự sụt giảm thanh khoản trên sàn giao dịch thứ cấp.
Thị trường vốn trong tháng đầu năm 2026 đang cho thấy những chuyển động đa chiều giữa hoạt động phát hành sơ cấp và diễn biến giao dịch thực tế trên thị trường thứ cấp. Theo các dữ liệu thống kê từ Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) tính đến ngày 31/01/2026, toàn thị trường đã thực hiện thành công 4 đợt phát hành trái phiếu với tổng giá trị đạt 3.711 tỷ đồng.
Điểm đáng chú ý trong cơ cấu huy động tháng này là sự áp đảo của hình thức phát hành ra công chúng với 3 đợt chào bán, mang về 3.521 tỷ đồng, trong khi kênh phát hành riêng lẻ chỉ ghi nhận duy nhất 1 đợt trị giá 190 tỷ đồng. Sự ưu tiên cho kênh phát hành công chúng cho thấy nỗ lực của các doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn rộng rãi và tuân thủ các tiêu chuẩn công bố thông tin chặt chẽ hơn.
Xét về cơ cấu tổ chức phát hành, các định chế tài chính tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của thị trường. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank) dẫn đầu về quy mô huy động khi phát hành thành công lô trái phiếu trị giá 2.221,5 tỷ đồng với kỳ hạn dài 8 năm. Song song đó, các doanh nghiệp ngoài ngành ngân hàng cũng tranh thủ nhịp độ thị trường để củng cố nguồn lực tài chính. Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam đã huy động thành công 1.000 tỷ đồng qua lô trái phiếu kỳ hạn 3 năm.
Các đơn vị khác như Công ty Cổ phần Kinh doanh F88 và Công ty Cổ phần Tập đoàn Khải Hoàn Land cũng lần lượt ghi nhận mức huy động 300 tỷ đồng và 190 tỷ đồng với các kỳ hạn dao động từ 2 đến 5 năm. Sự tham gia của đa dạng các nhóm ngành từ ngân hàng, nông nghiệp đến bất động sản cho thấy kênh huy động vốn dài hạn này vẫn là một phần không thể thiếu trong chiến lược quản trị tài chính doanh nghiệp.
Áp lực đáo hạn trái phiếu
Mặc dù thị trường sơ cấp ghi nhận những con số huy động tích cực, nhưng bức tranh tổng thể vẫn tồn tại những khu vực cần sự quan sát thận trọng, đặc biệt là diễn biến trên thị trường thứ cấp. Tổng giá trị giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong tháng 1/2026 đạt 108.730 tỷ đồng, tính bình quân mỗi phiên giao dịch đạt khoảng 5.437 tỷ đồng.
Tuy nhiên, so với mức bình quân ghi nhận vào tháng 12/2025, giá trị giao dịch này đã sụt giảm 29%. Sự sụt giảm về thanh khoản thứ cấp thường phản ánh tâm lý thận trọng của các nhà đầu tư tổ chức và cá nhân trước các biến số kinh tế vĩ mô đầu năm, cũng như sự dè dặt trong việc tái cơ cấu danh mục đầu tư khi đối mặt với các kỳ đáo hạn lớn đang tới gần.
Theo dữ liệu dự báo cho cả năm 2026, áp lực nợ đến hạn là một trong những thách thức trọng yếu của hệ thống tài chính. Tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn trong năm nay ước tính lên đến 199.692 tỷ đồng. Trong bối cảnh đó, hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn của các doanh nghiệp trong tháng 1 lại có xu hướng chậm lại đáng kể. Cụ thể, các doanh nghiệp mới chỉ thực hiện mua lại 384 tỷ đồng trái phiếu trước hạn, giảm tới 97% so với cùng kỳ năm trước.
Con số này cho thấy các đơn vị phát hành đang ưu tiên giữ lại nguồn tiền mặt để đảm bảo thanh khoản vận hành hoặc tập trung cho các kế hoạch sản xuất kinh doanh thay vì giảm dư nợ sớm như giai đoạn trước đó. Ngoài ra, thị trường cũng ghi nhận hiện tượng 4 mã trái phiếu chậm thanh toán gốc và lãi với tổng giá trị khoảng 746 tỷ đồng, đây là dữ liệu thực tế đòi hỏi sự đánh giá kỹ lưỡng về năng lực tài chính của từng thực thể phát hành cụ thể.
Triển vọng huy động và các phương án tài chính mới
Nhìn về giai đoạn tiếp theo của năm 2026, các doanh nghiệp lớn vẫn đang chủ động xây dựng lộ trình huy động vốn để phục vụ nhu cầu phát triển dài hạn. Công ty Cổ phần Chứng khoán Kỹ thương đã thông qua phương án huy động tối đa 8.000 tỷ đồng trái phiếu trong năm 2026, chia làm nhiều đợt phát hành riêng lẻ và ra công chúng.
Theo phương án này, các lô trái phiếu dự kiến có kỳ hạn từ 15 đến 36 tháng với cơ cấu lãi suất kết hợp giữa cố định và thả nổi. Việc các công ty chứng khoán lớn lập kế hoạch huy động quy mô lớn cho thấy nhu cầu vốn cho hoạt động kinh doanh nguồn và hỗ trợ giao dịch trên thị trường tài chính vẫn ở mức cao. Điều này cũng đồng thời tạo ra nguồn cung hàng hóa dồi dào hơn cho thị trường trong các quý tới.
Tính chất của thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong giai đoạn đầu năm 2026 mang đậm màu sắc của sự chuyển giao và thích nghi. Một mặt, dòng vốn mới trị giá hơn 3.500 tỷ đồng cho thấy khả năng hấp thụ của thị trường đối với các tổ chức phát hành có tín nhiệm tốt vẫn đang hiện hữu. Mặt khác, việc phải giải quyết khối nợ gần 200.000 tỷ đồng trong năm nay đặt ra yêu cầu cao về khả năng quản trị dòng tiền của doanh nghiệp và sự vận hành nhịp nhàng của các cơ chế thanh toán.
Sự phân hóa giữa các nhóm doanh nghiệp có khả năng huy động vốn mới và những đơn vị đang gặp khó khăn trong nghĩa vụ thanh toán sẽ trở nên rõ nét hơn. Các diễn biến về lãi suất, chính sách tiền tệ và sự hồi phục của các ngành kinh tế then chốt sẽ là những yếu tố quyết định đến sự ổn định bền vững của kênh huy động vốn quan trọng này trong suốt chu kỳ năm 2026.
Nguồn: Tổng hợp
