Bộ Tài chính đang trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân, trong đó đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh mức thu nhập làm căn cứ tạm khấu trừ thuế đối với thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng/lần lên 5 triệu đồng/lần.
Theo cơ quan soạn thảo, sự thay đổi này xuất phát từ thực tế các khoản chi trả thu nhập không thường xuyên ngày càng phổ biến, trong khi hệ thống dữ liệu và công tác quản lý thuế đã có nhiều cải thiện trong thời gian qua. Việc nâng ngưỡng khấu trừ được kỳ vọng sẽ giảm chi phí tuân thủ cho cả cá nhân nhận thu nhập và tổ chức chi trả, đồng thời vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý đối với thuế thu nhập cá nhân.
Trong dự thảo nghị định, Bộ Tài chính đề xuất tổ chức, cá nhân trả tiền lương, tiền công, tiền thù lao hoặc các khoản chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng sẽ phải khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân trước khi chi trả nếu mức chi trả từ 5 triệu đồng/lần trở lên.
Quy định này cũng áp dụng đối với trường hợp trả tiền lương hoặc các khoản thu nhập khác cho người lao động đã chấm dứt hợp đồng lao động nhưng vẫn phát sinh khoản thanh toán sau thời điểm nghỉ việc.
Trong trường hợp mức chi trả dưới 5 triệu đồng/lần, tổ chức hoặc cá nhân trả thu nhập có thể thực hiện khấu trừ 10% theo đề nghị của người nhận thu nhập.
Đây là bước điều chỉnh đáng chú ý so với quy định hiện hành đang áp dụng ngưỡng 2 triệu đồng/lần. Trước đó, trong bản dự thảo đưa ra lấy ý kiến ban đầu, Bộ Tài chính từng đề xuất nâng ngưỡng này lên 3 triệu đồng/lần. Tuy nhiên, ở phiên bản trình Chính phủ mới nhất, mức đề xuất đã được nâng lên 5 triệu đồng/lần.
Theo Bộ Tài chính, việc sửa đổi quy định về thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập vãng lai nhằm phù hợp hơn với diễn biến thực tế của thị trường lao động, đặc biệt trong bối cảnh số lượng lao động tự do, cộng tác viên, chuyên gia làm việc ngắn hạn và các hình thức việc làm linh hoạt đang tăng lên.
Cơ quan soạn thảo cho rằng với năng lực quản lý dữ liệu hiện nay, cơ quan thuế đã có thêm điều kiện để theo dõi thu nhập của người nộp thuế hiệu quả hơn, từ đó có thể điều chỉnh ngưỡng khấu trừ theo hướng giảm bớt thủ tục hành chính mà vẫn đảm bảo kiểm soát nghĩa vụ thuế.
Đề xuất nâng ngưỡng miễn quyết toán đối với thu nhập đã khấu trừ 10%
Bên cạnh nội dung liên quan đến ngưỡng khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập vãng lai, Bộ Tài chính cũng trình Chính phủ điều chỉnh quy định về quyết toán thuế đối với cá nhân có thêm nguồn thu nhập tại nơi khác ngoài nơi làm việc chính.
Cụ thể, dự thảo đề xuất cá nhân có thêm thu nhập ở nơi khác mà phần thu nhập này bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng, đã được tổ chức hoặc cá nhân chi trả thực hiện tạm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 10% trên thu nhập và người nộp thuế không có nhu cầu quyết toán thì sẽ không phải thực hiện quyết toán thuế đối với phần thu nhập này.
Mức đề xuất mới cao hơn quy định hiện hành đang áp dụng là 10 triệu đồng/tháng. Điều này đồng nghĩa phạm vi các khoản thu nhập phụ được miễn quyết toán thuế có thể được mở rộng nếu đề xuất được thông qua.
Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh nhằm giảm áp lực thủ tục hành chính đối với người lao động có thêm các khoản thu nhập ngoài công việc chính như làm cộng tác viên, giảng dạy, tư vấn hoặc tham gia các công việc thời vụ.
Dự thảo cũng tiếp tục duy trì quy định cho phép cá nhân có duy nhất khoản thu nhập thuộc diện bị khấu trừ 10% được làm cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế thu nhập cá nhân nếu ước tính tổng thu nhập chịu thuế sau giảm trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế.
Theo đó, cá nhân có thu nhập sẽ gửi cam kết theo mẫu tới tổ chức trả thu nhập để làm căn cứ tạm thời chưa khấu trừ thuế. Căn cứ vào cam kết của người nhận thu nhập, tổ chức trả thu nhập sẽ không thực hiện khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, đến cuối năm tính thuế, tổ chức trả thu nhập vẫn phải tổng hợp danh sách cùng thu nhập của những cá nhân thuộc diện chưa đến mức khấu trừ thuế theo mẫu quy định và gửi cơ quan thuế.
Bộ Tài chính nhấn mạnh cá nhân làm cam kết phải tự chịu trách nhiệm về nội dung kê khai. Trường hợp phát hiện gian lận sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và các quy định pháp luật liên quan khác.
Đối với cá nhân cư trú ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên, dự thảo không thay đổi phương thức khấu trừ hiện hành. Theo đó, tổ chức và cá nhân trả thu nhập tiếp tục thực hiện khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo biểu thuế lũy tiến từng phần theo quy định, kể cả trong trường hợp người lao động ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên tại nhiều nơi khác nhau.
Việc Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng khấu trừ thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập vãng lai lên 5 triệu đồng/lần được đánh giá là động thái đáng chú ý trong bối cảnh cơ quan quản lý đang thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính thuế và điều chỉnh chính sách theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn thu nhập hiện nay.
Nếu được thông qua, quy định mới không chỉ tác động tới nhóm lao động thời vụ, cộng tác viên hay người làm việc ngắn hạn mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp, tổ chức thường xuyên phát sinh các khoản chi trả thu nhập không thường xuyên.