0
0
Rủi ro địa chính trị leo thang đang tạo áp lực lên hoạt động sản xuất, thương mại và khả năng thu hút dòng vốn FDI. Dù đang đối mặt với không ít khó khăn và áp lực từ các yếu tố vĩ mô toàn cầu, kinh tế trong nước vẫn ghi nhận những tín hiệu tích cực trong hoạt động sản xuất.
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp sơ cấp quý đầu năm khá ảm đảm, ước tính có 16 đợt phát hành mới với tổng giá trị khoảng hơn 37 nghìn tỷ đồng. Trong đó, nhóm ngành bất động sản dẫn đầu với tỷ trọng giá trị phát hành trái phiếu lớn nhất.
Tại Diễn đàn Thị trường Trái phiếu Doanh nghiệp Việt Nam 2026 tuần qua, bà Trịnh Quỳnh Giao – Tổng Giám đốc PVI AM đã chia sẻ góc nhìn từ phía nhà đầu tư tổ chức: “Trái phiếu không chỉ là công cụ huy động vốn, mà là phép thử về kỷ luật thị trường (market discipline) và năng lực tín dụng của doanh nghiệp.”
Thứ nhất, về động lực phát hành trái phiếu. Theo PVI AM, việc doanh nghiệp lựa chọn phát hành trái phiếu không đơn thuần là thay thế vốn vay ngân hàng, mà phản ánh một bước chuyển sang cách tiếp cận thị trường vốn bài bản hơn. Trái phiếu giúp doanh nghiệp chủ động hơn với nhu cầu vốn trung – dài hạn, nhưng đồng thời cũng đặt doanh nghiệp vào một “kỷ luật thị trường” cao hơn, đòi hỏi minh bạch, chuẩn hóa và xây dựng được “câu chuyện tín dụng” (credit story) đủ thuyết phục đối với nhà đầu tư.
Thứ hai, về thách thức trong quá trình phát hành. Từ góc độ nhà đầu tư, khó khăn lớn nhất không nằm ở thủ tục, mà ở khả năng định giá đúng rủi ro. Thị trường hiện nay còn thiếu sự chuẩn hóa, mỗi trái phiếu có cấu trúc khác nhau khiến việc xác định mức lãi suất hợp lý trở nên phức tạp. Bên cạnh đó, thông tin doanh nghiệp cung cấp nhiều khi chưa đủ chiều sâu để phục vụ thẩm định tín dụng, trong khi các cơ chế bảo vệ nhà đầu tư, như điều khoản ràng buộc hay xử lý tài sản bảo đảm, chưa thực sự hiệu quả. Điều này khiến nhà đầu tư hoặc rút lui khỏi giao dịch, hoặc yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn, từ đó làm tăng chi phí vốn của doanh nghiệp.
Thứ ba, về khoảng trống công bố thông tin. Khoảng trống lớn nhất hiện nay không nằm ở thời điểm phát hành, mà ở giai đoạn sau phát hành. Nhà đầu tư cần được cập nhật kịp thời về các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng trả nợ như dòng tiền, tiến độ dự án hay biến động tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, cơ chế công bố thông tin liên tục (ongoing disclosure) vẫn còn hạn chế, và thiếu các lớp xác nhận độc lập để tăng độ tin cậy. Điều này đặt ra yêu cầu thị trường phải chuyển từ tư duy “phát hành xong là hoàn thành nghĩa vụ” sang “trách nhiệm xuyên suốt vòng đời trái phiếu”.
Thứ tư, về phát triển thị trường và mở rộng cơ sở nhà đầu tư. Để thu hút dòng vốn tổ chức, đặc biệt là nhà đầu tư dài hạn, thị trường cần giải quyết đúng các vấn đề cốt lõi về quản trị rủi ro. Theo đó, cần nâng cao vai trò của xếp hạng tín nhiệm theo hướng theo dõi liên tục sau đầu tư; cải thiện thanh khoản và khả năng hình thành giá trên thị trường thứ cấp; đồng thời hoàn thiện khung pháp lý bảo vệ nhà đầu tư theo hướng rõ trách nhiệm và khả năng thực thi. Quan trọng hơn, các giải pháp này cần xuất phát từ chính thực tiễn thị trường, với sự tham gia của các bên liên quan, nhằm từng bước hình thành các chuẩn mực tốt (best practices) và một kỷ luật thị trường lành mạnh.
