0
0
Phó thủ tướng Trần Hồng Hà: Chính sách thuế phải gắn với hiệu quả sử dụng đất và công bằng xã hội
Thuế đất cần trúng đối tượng đầu cơ, tránh làm méo mó thị trường
Tại hội nghị sơ kết 3 năm thực hiện Nghị quyết 18 về quản lý và sử dụng đất ngày 26/6, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà khẳng định việc đánh thuế đất bỏ hoang là cần thiết, nhưng phải “đánh đúng, đánh trúng” vào nhóm đầu cơ bất động sản, không áp dụng tràn lan để tránh ảnh hưởng tới các chủ thể tích cực như nông dân đang tích tụ ruộng đất.
Theo ông Hà, Việt Nam đang nghiên cứu một loạt chính sách thuế mới như: thuế lũy tiến với đất bỏ hoang, thuế đối với nhà đất chậm triển khai, thuế 20% trên lãi chuyển nhượng bất động sản, hoặc đánh thuế bất động sản thứ hai và theo thời gian sở hữu. Những biện pháp này nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ, thổi giá đất – vốn đang làm méo mó thị trường, đẩy giá bất động sản lên cao vượt quá khả năng chi trả của phần lớn người dân.
Ông lưu ý việc thiết kế chính sách phải cân nhắc kỹ để không mâu thuẫn với mục tiêu tích tụ ruộng đất trong sản xuất nông nghiệp và đảm bảo hiệu quả sử dụng tài nguyên đất. Việc điều chỉnh thuế đất không nên chỉ nhằm tăng thu ngân sách, mà cần góp phần ổn định thị trường, thúc đẩy sử dụng đất hiệu quả và công bằng hơn trong tiếp cận nhà ở.
Hoàn thiện luật và dữ liệu đất đai
Tại hội nghị, Phó thủ tướng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân biệt rõ thị trường đất đai sơ cấp và thứ cấp. Theo ông, thị trường sơ cấp là nơi Nhà nước điều tiết thông qua các hoạt động giao, cho thuê, đấu giá, thu hồi vì mục tiêu phát triển chung. Trong khi đó, thị trường thứ cấp – nơi diễn ra giao dịch giữa các cá nhân, tổ chức – cần được quản lý bằng các công cụ quy hoạch, định hướng không gian và hạ tầng.
Ông Trần Hồng Hà khẳng định: “Đất đai là không gian nền tảng cho mọi hoạt động kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh”. Vì vậy, Luật Đất đai cần được xác định là “luật gốc” – có tính nền tảng, là cơ sở để đảm bảo sự thống nhất với các luật liên quan như Luật Xây dựng, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.
Tuy nhiên, theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, hệ thống pháp luật đất đai hiện nay còn thiếu đồng bộ, nhiều quy định chưa rõ ràng, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện. Đặc biệt, quy định về thu hồi đất còn bất cập, chưa linh hoạt giữa các loại dự án công – tư, dẫn tới tình trạng “dự án treo” kéo dài, gây lãng phí tài nguyên và bất ổn xã hội. Công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư cũng còn nhiều vướng mắc khiến người dân khiếu kiện, doanh nghiệp nản lòng.
Nhiều địa phương như Khánh Hòa, Thanh Hóa, Cần Thơ phản ánh quy định bắt buộc giao đất qua đấu giá hoặc đấu thầu hiện chưa đủ linh hoạt, khiến việc tiếp cận đất đai của doanh nghiệp và người dân gặp khó. Giá đất do Nhà nước ban hành vẫn chưa sát với thực tế thị trường, trong khi thiếu dữ liệu tham chiếu từ các tổ chức định giá độc lập. Điều này dẫn đến hiện tượng “thổi giá đất” qua các giao dịch ảo, làm méo mó thị trường và gây khó khăn cho cơ quan quản lý.
Phó thủ tướng yêu cầu quá trình sửa đổi Luật Đất đai 2024 cần làm rõ ranh giới giữa đất được thỏa thuận và đất Nhà nước thu hồi bắt buộc. Đồng thời, cần xác định rõ mục tiêu khi áp dụng hình thức đấu giá – đấu thầu, phân biệt giữa các loại đất có hạ tầng, đất quy hoạch phát triển xã hội như nhà ở xã hội, y tế, giáo dục…
Đặc biệt, ông đề nghị thay đổi tư duy về chính sách cho thuê đất: không nên chỉ nhìn vào nguồn thu ngắn hạn, mà cần tính đến giá trị gia tăng dài hạn và lợi ích phát triển của dự án. Một yêu cầu then chốt khác là cần xây dựng một hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất toàn quốc, với phần mềm và cơ chế vận hành đồng bộ, nhằm minh bạch hóa định giá và hỗ trợ công tác quy hoạch, quản lý hiệu quả hơn.
Chính phủ đang thể hiện quyết tâm cải tổ mạnh mẽ chính sách đất đai – từ đánh thuế hợp lý, siết đầu cơ, đến hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ sở dữ liệu.
