Sáng 28/3, Đại hội đồng cổ đông thường niên 2024 của CTCP Tập đoàn Gelex (mã GEX) tổ chức tại Khách sạn Melia Hanoi. Trong phần chất vấn, nội dung giao dịch với các bên liên quan của Tập đoàn này được cổ đông đặt câu hỏi.

Báo cáo quản trị 2023 của Gelex cho thấy Tập đoàn này có rất nhiều giao dịch của các bên liên quan như mẹ bảo lãnh vay vốn cho con, mẹ mua dịch vụ sản phẩm của con và công ty liên quan, rồi sau đó con lại dùng tài sản đảm bảo khoản vay cho mẹ. Dày đặc các giao dịch như vậy khiến nhà đầu tư không mấy yên tâm về tính minh bạch trong dòng tiền cũng như sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.
Cổ đông đặt câu hỏi: “Tại sao Gelex lại chuộng các giao dịch này như vậy, HĐQT có định hướng giảm các giao dịch như vậy để tăng tính minh bạch hay không?”
Trả lời câu hỏi này, ông Nguyễn Trọng Hiền, Chủ tịch Gelex cho biết mục tiêu của HĐQT là minh bạch giao dịch của các bên liên quan. Việc phê duyệt các giao dịch là ở HĐQT Công ty. Mô hình Holdings như của Gelex hiện nay cho phép mua sắm tập trung để tối ưu hiệu quả của Công ty.
Ông Hiền giới thiệu Trưởng ban Pháp chế của Tập đoàn trả lời rõ hơn câu hỏi của cổ đông. Bà Nguyễn Thị Phương cho biết, định hướng của Gelex là huy động vốn và mua sắm tập trung. Do tập đoàn mẹ có thương hiệu nên các bên thường yêu cầu Gelex đứng ra bảo lãnh cho các công ty con. Ngược lại các công ty con có tài sản nên lại dùng đảm bảo cho Tập đoàn mẹ. Thực tế từng trường hợp sẽ do lãnh đạo Tập đoàn cân nhắc.
Khi cổ đông chưa thỏa mãn với câu trả lời này, chủ tọa đại hội đã phải mời ông Đậu Minh Lâm, thành viên HĐQT Gelex làm rõ thêm. Ông Lâm cho hay các giao dịch với bên liên quan được thực hiện với yêu cầu đảm bảo 3 yếu tố, thứ nhất là khách quan, minh bạch, thứ hai là hoạt động này không mang tính thường xuyên mà chỉ giải quyết tính kịp thời cho các công ty con. Thứ ba là đảm bảo tính độc lập. Để giải thích rõ hơn cho câu trả lời, ông Lâm lấy hình ảnh gia đình đông con để nói rằng trong nhà có người này, người kia cần hỗ trợ nhưng đều phải đảm bảo tính công bằng, rồi dần dần tiến tới tính độc lập giữa các thành viên.
“Chúng tôi cũng đã khuyến nghị HĐQT, Ban điều hành xây dựng chiến lược quản lý tài chính, để có sự độc lập, minh bạch hơn. Dần dần công ty mẹ chỉ đảm nhận chức năng dẫn dắt hệ thống, xây dựng chiến lược”, ông Lâm thừa nhận.
Ngoài nội dung trên, cổ đông chất vấn nhiều về giao dịch thoái vốn mảng năng lượng, định hướng đầu tư mảng tài chính, vì sao lại để các công ty con mất tư cách đại chúng và hủy niêm yết…
Năm 2023, Gelex đạt doanh thu 29.998 tỷ đồng, tương đương 80% so với kế hoạch đặt ra và bằng 93,5% thực hiện 2022. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 1.397 tỷ đồng, vượt 9,8% so với kế hoạch đã được phê duyệt.
Năm 2023, Gelex triển khai chiến lược phát triển quan hệ đối tác với các tập đoàn nước ngoài như Frasers Property, Sembcorp Industries.
Cụ thể, Gelex đã hoàn tất chuyển nhượng 49% vốn điều lệ, đồng thời thực hiện góp tăng vốn tại Công ty TNHH Titan Corporation từ Frasers Property Investment, hợp tác triển khai các dự án công nghiệp ở miền Bắc với tổng mức đầu tư giai đoạn đầu 6.000 tỷ đồng.
Gelex chủ trương chuyển nhượng cổ phần hoặc vốn góp tại các dự án năng lượng với Sembcorp Industries, tổng quy mô 245 MW, đang được hệ thống các công ty thành viên Gelex vận hành, bao gồm Điện gió Gelex Quảng Trị, Điện gió Hướng Phùng, Thủy điện Sông Bung 4A (Phú Thạnh Mỹ) và Điện mặt trời Ninh Thuận.
Năm 2024, Gelex xây dựng kế hoạch kinh doanh với mục tiêu doanh thu thuần hợp nhất 32.303 tỷ đồng (tương đương 1,3 tỷ USD); lợi nhuận trước thuế hợp nhất 1.921 tỷ đồng, tăng lần lượt 7,7% và 37,5% so với thực hiện 2023.
Công ty lên kế hoạch chia cổ tức với tỷ lệ 15%, đồng thời phát hành 8 triệu cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP).