0
0
Nhiều công ty chứng khoán yêu cầu khách hàng kê khai thu nhập để tính thuế với cổ phiếu thưởng và esop dành cho người lao động.
Trên thị trường có nhiều doanh nghiệp lớn thực hiện các hình thức thưởng cổ phiếu, esop như FPT, VNM, Thế giới Di động…
Ngày 30/06/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân (“Nghị định 253”), trong đó có quy định về thuế thu nhập cá nhân (“TNCN”) đối với cổ phiếu Người lao động được thưởng (“cổ phiếu thưởng”) và cổ phiếu người lao động mua với giá ưu đãi theo kế hoạch phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho Người lao động (“cổ phiếu ESOP”). Nghị định 253 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
Các CTCK làm rõ nghĩa vụ nộp thuế TNCN như sau.
Đối với cổ phiếu thưởng cho Người lao động và cổ phiếu ESOP, tại thời điểm nhận cổ phiếu, người lao động chưa phải nộp thuế TNCN từ tiền lương, tiền công. Khi chuyển nhượng số cổ phiếu này, khách hàng phát sinh các nghĩa vụ thuế TNCN: Thuế TNCN đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công: 10% trên thu nhập chịu thuế từ cổ phiếu thưởng cho người lao động, cổ phiếu ESOP. Trường hợp chuyển nhượng cổ phiếu cùng loại, Quý Khách hàng phải nộp thuế TNCN từ tiền lương, tiền công cho đến khi hết số cổ phiếu thưởng cho Người lao động, cổ phiếu ESOP; Thuế TNCN từ chuyển nhượng chứng khoán: 0,1% trên giá chuyển nhượng của từng lần chuyển nhượng.
Như vậy là người lao động sẽ phải chịu 2 loại thuế thay vì 1 loại là 0,1% như trước đây.
Căn cứ xác định thu nhập chịu thuế. Căn cứ xác định thu nhập chịu thuế của cổ phiếu thưởng và cổ phiếu ESOP là số tiền chi cho người lao động ghi trên sổ sách kế toán của tổ chức trả thu nhập tại thời điểm thưởng hoặc thời điểm phát hành cổ phiếu ESOP.
Trường hợp không xác định được số tiền chi cho Người lao động ghi trên sổ sách kế toán thì thu nhập chịu thuế được xác định như sau:
- Thu nhập chịu thuế của cổ phiếu thưởng: được tính bằng Số lượng cổ phiếu thực nhận nhân (x) với mệnh giá; nếu giá chuyển nhượng cổ phiếu thấp hơn mệnh giá thì xác định theo giá thị trường tại thời điểm chuyển nhượng.
- Thu nhập chịu thuế của cổ phiếu ESOP: được tính bằng Số lượng cổ phiếu thực nhận nhân (x) với mệnh giá trừ (-) đi số tiền Người lao động đã bỏ ra để mua cổ phiếu ESOP. Nếu phát sinh chênh lệch âm thì không phát sinh thuế TNCN từ tiền lương, tiền công đối với cổ phiếu ESOP này.
CTCK SHS quy định trách nhiệm kê khai thông tin của Khách hàng
- Đối với cổ phiếu thưởng cho người lao động, cổ phiếu ESOP đang lưu ký tại SHS kể từ ngày 01/7/2026 trở về sau, không phân biệt đã phát sinh giao dịch chuyển nhượng hay chưa, khách hàng kê khai nguồn gốc, số lượng và giá trị thực hưởng của cổ phiếu để SHS có cơ sở theo dõi và thực hiện nghĩa vụ kê khai thuế theo quy định. Biểu mẫu đính kèm tại đây.
- Đối với các giao dịch phát sinh tăng/giảm (do lưu ký/nhận chuyển khoản/rút lưu ký/chuyển khoản), Khách hàng thực hiện kê khai nguồn gốc cổ phiếu đồng thời với việc nộp hồ sơ tại SHS.
CTCK yêu cầu khách hàng chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác và trung thực của các thông tin kê khai, cung cấp cho SHS. Trường hợp không kê khai, kê khai không đầy đủ hoặc không chính xác dẫn đến phát sinh nghĩa vụ thuế, tiền chậm nộp, xử phạt hoặc các hậu quả pháp lý khác, Khách hàng chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật.
Đối với cổ phiếu thưởng cho người lao động, cổ phiếu ESOP đã lưu ký tại SHS, nếu Khách hàng đã thực hiện chuyển nhượng từ ngày 01/07/2026 trở về sau nhưng chưa được SHS khấu trừ thuế TNCN từ tiền lương, tiền công, SHS thực hiện khấu trừ, nộp thuế theo quy định trên cơ sở số liệu kê khai và số dư tiền trên tài khoản chứng khoán của Khách hàng.
Trường hợp khách hàng đã chuyển nhượng cổ phiếu nhưng không còn số dư tiền trên tài khoản để SHS thực hiện khấu trừ, nộp thuế, khách hàng có trách nhiệm thực hiện kê khai và nộp thuế trực tiếp theo quy định của pháp luật.
