Thị trường tài chính toàn cầu và trong nước đang trải qua những ngày biến động dữ dội khi các điểm nóng địa chính trị tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trực tiếp tác động lên tâm lý nhà đầu tư và các kênh tài sản trú ẩn.
Trong khi giá dầu thế giới liên tục bứt phá do lo ngại đứt gãy chuỗi cung ứng tại các tuyến hàng hải huyết mạch, giá vàng nội địa cũng ghi nhận những phiên tăng sốc bất chấp diễn biến ngược chiều từ thị trường quốc tế. Sự lệch pha giữa các thị trường cùng áp lực từ chi phí năng lượng đang tạo nên một bức tranh kinh tế phức tạp, buộc giới quan sát phải theo dõi sát sao từng động thái từ các cường quốc và những biến số vĩ mô trong ngắn hạn.

Thị trường năng lượng rực lửa và áp lực từ eo biển Hormuz
Căng thẳng leo thang tại khu vực Trung Đông đã trở thành chất xúc tác chính khiến giá dầu thế giới không ngừng leo thang trong những phiên giao dịch gần đây. Nỗi lo ngại về một cuộc xung đột kéo dài, kết hợp với khả năng Mỹ nhắm mục tiêu vào các hạ tầng dầu mỏ của Iran, đã đẩy thị trường vào tình trạng báo động đỏ.
Ghi nhận thực tế cho thấy dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) giao tháng 5 và dầu Brent giao tháng 6 đồng loạt tăng giá mạnh. Đáng chú ý, dầu WTI đã có sự bứt phá ngoạn mục khi vượt qua mức giá của dầu Brent, phản ánh tâm lý lo ngại cực độ về sự gián đoạn nguồn cung trong ngắn hạn. Cụ thể, mỗi thùng dầu Brent đã tăng thêm 7,8% để chạm mức 109,03 USD, trong khi dầu WTI ghi nhận mức tăng lên tới 11,4%, xác lập ngưỡng 111,5 USD.
Tình hình càng trở nên căng thẳng hơn khi dữ liệu từ S&P Global chỉ ra rằng giá giao ngay đối với các lô hàng dầu Brent đã vọt lên mức 141,36 USD mỗi thùng. Đây là con số cao nhất được ghi nhận kể từ thời điểm cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 bùng nổ. Việc giá giao ngay cao hơn nhiều so với giá kỳ hạn cho thấy nguồn cung vật chất đang cực kỳ khan hiếm, đặc biệt là khi tuyến vận tải chiến lược qua eo biển Hormuz bị đình trệ. Tuyến đường này hiện đảm nhận lưu thông khoảng 20 đến 25% lượng dầu thô và 30% lượng khí LNG của toàn thế giới, do đó bất kỳ sự đóng cửa nào tại đây cũng trực tiếp gây ra cú sốc cho hệ thống năng lượng toàn cầu.
Phát biểu từ Washington về việc chiến sự có thể kéo dài thêm ít nhất vài tuần đã dập tắt hy vọng về một sự hạ nhiệt sớm của thị trường. Hệ quả là chi phí năng lượng tại nhiều quốc gia, điển hình là Mỹ, đã tăng vọt. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng tại nước này đã tăng 37% kể từ khi xung đột nổ ra, đạt mức trung bình 4,08 USD mỗi gallon.
Sự ngược dòng của giá vàng nội địa trước biến số quốc tế
Trong khi thị trường năng lượng thế giới sục sôi, thị trường kim loại quý trong nước cũng chứng kiến những diễn biến trái quy luật thông thường. Sáng ngày 3/4, giá vàng miếng tại Việt Nam bất ngờ được các doanh nghiệp điều chỉnh tăng thêm 1 triệu đồng mỗi lượng, đẩy mức giá bán ra lên ngưỡng 174,5 triệu đồng.
Cụ thể, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá mua vào và bán ra ở mức 171 đến 174,5 triệu đồng. Các thương hiệu lớn khác như PNJ, Bảo Tín Minh Châu cũng có những bước điều chỉnh tương ứng, tạo nên một mặt bằng giá mới rất cao cho kim loại quý này. Không chỉ vàng miếng, mặt hàng nhẫn tròn trơn cũng tăng mạnh 1 triệu đồng, giao dịch phổ biến trong khoảng từ 169,4 đến 174,3 triệu đồng mỗi lượng tùy đơn vị niêm yết.
Điều đáng nói là đà tăng của giá vàng trong nước diễn ra ngay trong bối cảnh giá vàng thế giới vừa trải qua một phiên sụt giảm sâu. Trước đó, trong phiên ngày 2/4, giá vàng quốc tế có thời điểm mất tới hơn 200 USD trước khi hồi phục nhẹ và chốt ở mức 4.678 USD mỗi ounce, tương đương mức giảm gần 2,3%. Sự sụt giảm của vàng thế giới chủ yếu do đồng USD mạnh lên và giá dầu tăng vọt, cộng với việc Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ liên tục bán ra một lượng lớn vàng dự trữ để ổn định thị trường nội địa. Theo tỷ giá quy đổi của Vietcombank, mức giá vàng thế giới hiện tương đương khoảng 148,7 triệu đồng một lượng. Như vậy, khoảng chênh lệch giữa giá vàng Việt Nam và thế giới đang duy trì ở mức rất rộng, lên tới gần 26 triệu đồng mỗi lượng.
Lý giải cho hiện tượng giá vàng trong nước “một mình một chợ”, các chuyên gia cho rằng thị trường nội địa đang chịu áp lực cung cầu rất lớn. Do các rào cản về việc liên thông với thị trường quốc tế, nguồn cung vàng miếng tại Việt Nam vẫn ở tình trạng hạn chế, trong khi nhu cầu sở hữu tài sản an toàn của người dân tăng cao khi các kênh đầu tư khác gặp biến động.
Việc thị trường quốc tế nghỉ lễ Phục Sinh khiến giao dịch tạm ngừng cũng tạo ra một khoảng trống khiến giá trong nước càng dễ bị đẩy lên theo tâm lý đám đông. Đại diện Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam nhận định rằng, giá vàng nội địa thường chỉ đi cùng xu hướng dài hạn với quốc tế chứ không biến động sát sao theo từng phiên, do đó các nhịp tăng mạnh hơn hoặc giảm ít hơn thế giới là điều dễ xảy ra khi dòng tiền nội địa đổ xô vào kênh trú ẩn này. Bên cạnh vàng và dầu, các mặt hàng kim loại quý khác như bạc cũng ghi nhận mức tăng khoảng 2,7% so với phiên trước, cho thấy sức nóng của toàn bộ nhóm tài sản thực trong giai đoạn bất ổn địa chính trị hiện nay.