0
0
Những phiên giao dịch đầu năm chứng kiến sự hưng phấn lan tỏa mạnh mẽ trên thị trường chứng khoán, trong đó nhóm cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước trở thành tâm điểm khi hàng loạt mã vốn hóa lớn đồng loạt tăng trần.
Diễn biến này phản ánh kỳ vọng ngày càng rõ nét của dòng tiền vào câu chuyện thoái vốn, tái cơ cấu và thay đổi cơ chế quản lý khu vực kinh tế Nhà nước trong giai đoạn 2026–2030.
Sóng tăng lan rộng ở nhóm cổ phiếu sở hữu Nhà nước cao
Hòa nhịp với phiên bứt phá hơn 45 điểm của VN-Index, nhóm cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước ghi nhận mức tăng vượt trội so với mặt bằng chung. Nhiều mã vốn hóa lớn đồng loạt tăng trần hoặc tiệm cận mức giá cao nhất nhiều năm, qua đó trở thành lực kéo quan trọng của chỉ số.
Đáng chú ý nhất là GAS khi ghi nhận chuỗi ba phiên tăng trần liên tiếp, đưa thị giá lên 88.500 đồng/cp, tiến sát vùng đỉnh lịch sử thiết lập vào giữa năm 2022. BVH cũng không nằm ngoài xu hướng khi có phiên tăng trần thứ hai liên tiếp, chốt tại 65.500 đồng/cp – mức cao nhất trong vòng 5 năm.
Đà hưng phấn không chỉ tập trung ở một vài cổ phiếu dẫn dắt. KSV tiếp tục tăng trần phiên thứ tư liên tiếp, trong khi GVR, BSR, PLX hay BCM đồng loạt “tím bảng”. Diễn biến này cho thấy dòng tiền đang lan tỏa rộng khắp trong nhóm cổ phiếu có tỷ lệ sở hữu Nhà nước cao, thay vì chỉ tập trung vào một nhóm ngành cụ thể.
Một điểm chung dễ nhận thấy là phần lớn các cổ phiếu tăng mạnh đều có cơ cấu sở hữu “cô đặc”. Theo thống kê trên sàn chứng khoán, hiện có 26 doanh nghiệp niêm yết có tỷ lệ sở hữu Nhà nước từ 65% đến 99%. Một số trường hợp đặc biệt như PGV và DTK có tỷ lệ Nhà nước nắm giữ lên tới 99%; GVR – doanh nghiệp có vốn hóa trên 100.000 tỷ đồng – ghi nhận tỷ lệ sở hữu Nhà nước khoảng 97%; trong khi GAS cũng ở mức xấp xỉ 96%.
Chính tỷ lệ sở hữu cao này khiến nhiều doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông theo Luật Chứng khoán sửa đổi, có hiệu lực từ đầu năm 2025. Trong bối cảnh đó, phương án thoái bớt vốn Nhà nước hoặc bán cổ phần ra công chúng được xem là giải pháp trọng tâm để vừa xử lý vấn đề pháp lý, vừa mở rộng nguồn cung cổ phiếu chất lượng cho thị trường. Kỳ vọng vào khả năng triển khai các giải pháp này đang trở thành chất xúc tác quan trọng thúc đẩy giá cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước trong những phiên gần đây.
Áp lực ngân sách và sự phân hóa trong định giá cổ phiếu
Bên cạnh yếu tố pháp lý, diễn biến của cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước còn gắn chặt với bối cảnh ngân sách trong giai đoạn 2026–2030. Nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển, đặc biệt là các dự án hạ tầng trọng điểm, được dự báo tăng mạnh. Trong khi đó, bội chi ngân sách năm 2026 ước khoảng 600.000 tỷ đồng, tương đương 4,2% GDP, còn chi đầu tư phát triển dự kiến tăng tới 41%.
Trong bối cảnh này, thoái vốn tại các doanh nghiệp Nhà nước hoạt động hiệu quả được xem là một trong những giải pháp khả thi để bổ sung nguồn lực tài chính, thay vì tiếp tục mở rộng vay nợ. Kỳ vọng này đang dần được phản ánh vào mặt bằng giá cổ phiếu, nhất là ở những doanh nghiệp sở hữu tài sản lớn, nắm giữ vị thế đầu ngành hoặc lợi thế độc quyền trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng, dầu khí, cao su và khu công nghiệp.
Song song với đó, thị trường cũng đang theo dõi khả năng ban hành một nghị quyết mới về kinh tế Nhà nước trong năm 2026. Giới phân tích cho rằng nếu khung pháp lý được cải thiện theo hướng tăng quyền tự chủ, nâng cao hiệu quả quản trị và tháo gỡ các rào cản định giá tài sản công, nhóm cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước có thể bước vào giai đoạn được định giá lại.
Tuy nhiên, dòng tiền trên thị trường cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ nét. Nhóm cao su và khu công nghiệp được chấp nhận mức định giá cao hơn trung bình nhờ kỳ vọng vào giá trị quỹ đất. GVR hiện giao dịch quanh P/E 16,4 lần, trong khi PHR duy trì P/E trên 11 lần nhờ hưởng lợi từ đền bù đất và triển vọng phục hồi của ngành cao su.
Ở nhóm năng lượng, BSR đang giao dịch với mức P/E trên 39 lần, phản ánh kỳ vọng lớn vào dự án nâng cấp, mở rộng nhà máy và khả năng chuyển sàn niêm yết. GAS được xem là cổ phiếu mang tính phòng thủ, với dòng tiền ổn định và chính sách cổ tức tiền mặt đều đặn.
Ngược lại, một số cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước vẫn đang giao dịch dưới giá trị sổ sách. DTK có mức P/B quanh 0,95 lần, trong khi MVB chỉ xấp xỉ 0,98 lần, cho thấy thị trường vẫn thận trọng với triển vọng cải thiện hiệu quả hoạt động của nhóm này.
Nhìn tổng thể, đà tăng mạnh của cổ phiếu doanh nghiệp Nhà nước phản ánh kỳ vọng lớn của thị trường vào quá trình thoái vốn và cải cách thể chế. Tuy nhiên, đây vẫn là câu chuyện mang tính trung và dài hạn, phụ thuộc nhiều vào tiến độ chính sách và thực thi. Trong ngắn hạn, biến động giá mạnh cũng đặt ra yêu cầu thận trọng, khi không phải mọi cổ phiếu đều được hưởng lợi đồng đều từ làn sóng kỳ vọng hiện tại.
Nguồn: Tổng hợp
