Năm 2026 đánh dấu giai đoạn hệ thống tài chính bước vào cuộc sát hạch về tính bền vững. Việc khơi thông dòng vốn vào sản xuất thực và tháo gỡ các nút thắt cơ chế được xem là nhiệm vụ trọng tâm để hiện thực hóa khát vọng bứt phá của nền kinh tế.
Trong bối cảnh áp lực phát triển đang đặt ra những yêu cầu chưa từng có, ngành ngân hàng không còn chỉ đóng vai trò cung ứng vốn đơn thuần mà phải chuyển mình thành thực thể điều tiết dòng chảy kinh tế hiệu quả. Sự kỳ vọng vào con số tăng trưởng GDP ở mức hai con số đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện từ tư duy quản trị rủi ro đến hành động thực thi, nhằm đảm bảo mạch máu tài chính luôn được lưu thông đến những khu vực tạo ra giá trị gia tăng cao nhất.
Sự chuyển dịch này không chỉ là giải pháp tình thế mà đã trở thành yêu cầu sống còn để đưa con tàu kinh tế Việt Nam tiến xa trong chu kỳ tăng trưởng mới. Việc tháo gỡ những căng thẳng nội tại về thanh khoản và nâng cấp nền tảng quản trị được kỳ vọng sẽ tạo ra một “điểm cân bằng mới” cho thị trường tài chính, giúp khơi thông các nguồn lực đang còn bị nghẽn lại bởi các rào cản cũ.
Áp lực thanh khoản và sự dịch chuyển dòng vốn vào sản xuất thực
Bước vào kỷ nguyên tăng tốc, hệ thống ngân hàng đang đối mặt với thử thách lớn về thanh khoản khi tỷ lệ dư nợ trên tổng huy động duy trì ở mức cao. Điều này tạo ra một thực tế là dư địa để hạ lãi suất đang dần hẹp lại, buộc các tổ chức tín dụng phải thắt chặt tiêu chuẩn cho vay để bảo vệ biên lãi ròng. Trong bối cảnh đó, việc dịch chuyển dòng vốn vào sản xuất thực trở thành mục tiêu tiên quyết để tránh tình trạng tiền tệ bị ứ đọng hoặc chảy vào các khu vực rủi ro tiềm ẩn.
Thực tế tại các doanh nghiệp lớn hiện nay cho thấy, yêu cầu về minh bạch dòng tiền và tài sản đảm bảo đang ngày càng khắt khe hơn. Để không lỡ nhịp với thị trường toàn cầu, các ngân hàng cần thay đổi phương thức thẩm định, chuyển dần từ việc dựa vào tài sản cố định sang đánh giá triển vọng đơn hàng và hiệu suất vận hành thực tế.
Việc hướng dòng vốn tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là các ngành có biên lợi nhuận cao, sẽ giúp giải tỏa áp lực cho hệ thống tài chính, đồng thời tạo ra động lực thực chất cho tăng trưởng dài hạn thay vì chỉ chạy theo các con số tăng trưởng tín dụng đơn thuần.
Tháo gỡ rào cản thể chế và động lực từ các mô hình tài chính mới
Để duy trì tốc độ tăng trưởng GDP ở mức đột phá, việc chỉ dựa vào vốn và lao động giá rẻ đã không còn khả thi. Thay vào đó, trọng tâm phải đặt vào việc nâng cấp chất lượng thể chế để thị trường thực hiện vai trò phân bổ nguồn lực một cách tối ưu. Khi những rào cản thể chế cũ được gỡ bỏ, môi trường kinh doanh trở nên minh bạch hơn, dòng vốn sẽ tự động tìm đến những địa chỉ có năng suất lao động cao nhất mà không cần đến các mệnh lệnh hành chính cứng nhắc.
Sự hình thành của các trung tâm tài chính quốc tế tại các thành phố lớn như Đà Nẵng hay TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng sẽ tạo ra những kênh dẫn vốn mới, giúp doanh nghiệp giảm bớt sự phụ thuộc vào tín dụng truyền thống.
Các mô hình này không chỉ thu hút dòng vốn ngoại mà còn thúc đẩy các công cụ hiện đại như tài chính xanh và Fintech phát triển. Sự cộng hưởng giữa quản trị ngân hàng hiện đại và cải cách thể chế quyết liệt chính là chìa khóa để nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), từ đó tạo ra cú hích thực sự cho nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn vàng của sự chuyển đổi.