0
0
Tổ chức xếp hạng quốc tế FTSE Russell vừa công bố quyết định nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ nhóm thị trường cận biên lên nhóm thị trường mới nổi. Cột mốc mang tính bước ngoặt này sẽ chính thức có hiệu lực giao dịch kể từ ngày 21/9/2026, mở ra cơ hội đón nhận dòng vốn quy mô lớn từ các định chế tài chính toàn cầu.
Tối ngày 18/9/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã chủ trì tổ chức sự kiện chào mừng việc nâng hạng tại Hà Nội. Đây là kết quả sau nhiều năm kiên trì cải cách thể chế, hoàn thiện khung khổ pháp lý và nâng cấp hạ tầng giao dịch của Chính phủ Việt Nam cùng Bộ Tài chính. Sự kiện đồng thời ghi nhận sự tham gia của các tổ chức tài chính quốc tế và các cơ quan hợp tác phát triển đối tác, tiêu biểu là Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA).
Việc thăng hạng diễn ra trong bối cảnh các tiêu chí khắt khe về tính minh bạch thông tin, cơ chế thanh toán và khả năng tiếp cận của khối ngoại đã được thị trường trong nước cải thiện đáng kể. Đối với các quỹ đầu tư chủ động lẫn thụ động theo dõi rổ chỉ số của FTSE Russell, sự kiện này đưa cổ phiếu niêm yết trong nước vào danh mục phân bổ tài sản chính thức của nhóm thị trường mới nổi.
Bước ngoặt nâng hạng và tác động tới dòng vốn đầu tư quốc tế
FTSE Russell là nhà cung cấp chỉ số chứng khoán toàn cầu thuộc London Stock Exchange Group (LSEG), đơn vị vận hành các bộ chỉ số tiêu chuẩn như FTSE 100 và hệ thống chỉ số cổ phiếu toàn cầu. Tổ chức này thực hiện đánh giá định kỳ và xếp loại các nền kinh tế dựa trên chất lượng vận hành thị trường, tính thanh khoản, khuôn khổ pháp lý cùng mức độ thuận lợi khi nhà đầu tư nước ngoài tham gia giao dịch.
Trong thang đo bốn bậc của FTSE Russell, các thị trường được phân định lần lượt gồm Phát triển (Developed), Mới nổi nâng cao (Advanced Emerging), Mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging) và Cận biên (Frontier). Càng vươn lên bậc phân loại cao hơn, thị trường càng chứng minh được độ trưởng thành, mức độ minh bạch và sức hấp dẫn dài hạn đối với dòng vốn ngoại.
Quyết định đưa cổ phiếu Việt Nam vào rổ chỉ số thị trường mới nổi từ ngày 21/9/2026 được giới chuyên môn nhìn nhận là chất xúc tác quan trọng cho thanh khoản toàn thị trường. Khi bước qua ngưỡng cận biên, rào cản phân bổ vốn của nhiều định chế lớn trên thế giới sẽ được dỡ bỏ.
Thực tế giao dịch quốc tế cho thấy, quy mô tài sản quản lý của các quỹ đầu tư theo dõi rổ chỉ số mới nổi vượt trội gấp nhiều lần so với rổ cận biên. Sự dịch chuyển phân hạng này không chỉ nâng tầm vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế, mà còn hỗ trợ trực tiếp cho cộng đồng doanh nghiệp trong nước trong việc huy động vốn phục vụ sản xuất kinh doanh.
Đại diện các cơ quan quản lý ghi nhận rằng, cột mốc ngày 21/9/2026 không đơn thuần là sự thay đổi về mặt danh xưng phân loại. Đó là sự ghi nhận khách quan của thị trường tài chính quốc tế đối với năng lực vận hành, tính ổn định vĩ mô và nỗ lực bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho toàn bộ nhà đầu tư tham gia thị trường.
Nền tảng cải cách kỹ thuật và hoàn thiện khung pháp lý thị trường chứng khoán
Để đạt được sự chấp thuận từ các tổ chức xếp hạng toàn cầu, hệ thống thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua giai đoạn tái cấu trúc toàn diện về chiều sâu. Nỗ lực này được định hình rõ nét thông qua việc triển khai Luật Chứng khoán 2019, cùng sự tham vấn kỹ thuật từ các đối tác quốc tế có bề dày kinh nghiệm quản lý thị trường tài chính.
Trong tiến trình đó, Nhật Bản là một trong những đối tác chiến lược đồng hành xuyên suốt thông qua các chương trình hỗ trợ phát triển. Kể từ khi nguồn vốn ODA từ phía Nhật Bản được nối lại vào năm 1992, JICA đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý Việt Nam thông qua đối thoại chính sách, nghiên cứu thực địa và đào tạo nhân sự chuyên trách.
Gần 25 năm qua, các dự án tăng cường năng lực của cơ quan này đã trực tiếp đào tạo đội ngũ chuyên môn, trong đó nhiều cán bộ hiện đang nắm giữ các vị trí chủ chốt tại Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các Sở Giao dịch Chứng khoán. Nguồn nhân lực chất lượng cao này đóng vai trò nòng cốt trong việc tiếp thu, chuyển giao và áp dụng các thông lệ quốc tế vào thực tiễn quản lý trong nước.
Giai đoạn 2019–2023, Dự án Hợp tác kỹ thuật về nâng cao tính công bằng và minh bạch của thị trường cổ phiếu Việt Nam được triển khai đã tạo ra những chuyển biến nền tảng. Trọng tâm của chương trình tập trung vào việc tăng cường năng lực giám sát các tổ chức trung gian, nâng cao tiêu chuẩn công bố thông tin, siết chặt chất lượng niêm yết và hỗ trợ thực thi đồng bộ Luật Chứng khoán 2019.
Tại hội thảo tổng kết dự án diễn ra vào tháng 3/2023, đại diện phía Nhật Bản khẳng định sẽ duy trì cam kết hỗ trợ toàn diện nhằm tối ưu hóa tính công bằng, minh bạch và hiệu quả vận hành của thị trường trong kỷ nguyên phát triển mới.
Đánh giá về kết quả đạt được, ông Kobayashi Yosuke, Trưởng Đại diện JICA Việt Nam nhận định, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng là kết tinh từ nỗ lực cải cách liên tục và sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý. Việc củng cố năng lực giám sát và xây dựng môi trường đầu tư an toàn chính là chìa khóa mở đường cho quyết định nâng hạng.
Tiếp nối thành quả đã đạt được, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và đối tác Nhật Bản đang bước vào giai đoạn hợp tác tiếp theo kéo dài từ năm 2024 đến năm 2027. Nội dung hợp tác tập trung vào việc áp dụng phương pháp giám sát thị trường dựa trên cơ sở rủi ro, nâng cao hiệu quả thanh kiểm tra và tăng cường năng lực thực thi chế tài xử lý vi phạm.
Chia sẻ về triển vọng trung và dài hạn, ông Kojima Kazunobu, Tư vấn trưởng dự án JICA thuộc Viện nghiên cứu Daiwa nhấn mạnh rằng, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bước tiến dài về hạ tầng kỹ thuật và nhận thức quản trị. Việc kiên định theo đuổi các chuẩn mực quốc tế và thiết lập hệ thống giám sát rủi ro hiện đại sẽ tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư, tạo bệ đỡ vững chắc cho giai đoạn tăng trưởng bền vững phía trước.
