2
0
Mặc dù cảm giác như đã trôi qua rất lâu, nhưng thị trường chứng khoán Mỹ chỉ mất vài tuần để hồi phục hoàn toàn về mức trước ngày Tổng thống Donald Trump công bố mức thuế cao hơn nhiều so với dự kiến đối với gần như tất cả các đối tác thương mại của Mỹ – một sự kiện được gọi là “Ngày Giải phóng”.
Chứng khoán Mỹ phục hồi toàn bộ khoản lỗ
Các mức thuế được công bố vào ngày 2/4 nghiêm trọng đến mức khiến giới đầu tư lo ngại rằng ông Trump sẵn sàng chấp nhận nguy cơ suy thoái kinh tế để tái định hình nền kinh tế toàn cầu. Chỉ trong vòng bốn ngày, chỉ số S&P 500 giảm khoảng 12%, còn chỉ số Dow Jones mất gần 4.600 điểm, tương đương khoảng 11%.
Tuy nhiên, đến thứ Sáu tuần qua, chỉ số S&P 500 đã tăng 1,5%, ghi nhận chuỗi 9 phiên tăng liên tiếp và quay trở lại mức của ngày 2/4.
Dĩ nhiên, chỉ số này – vốn là trung tâm của nhiều tài khoản hưu trí 401(k) – vẫn thấp hơn hơn 7% so với mức đỉnh mọi thời đại được thiết lập hồi đầu năm. Và thị trường vẫn có thể giảm trở lại bất kỳ lúc nào do những bất ổn xung quanh tác động thực sự của các mức thuế mà ông Trump đưa ra đối với nền kinh tế. Tuy vậy, đợt hồi phục mạnh mẽ của chứng khoán Mỹ cũng bất ngờ và dữ dội không kém gì đợt sụt giảm trước đó. Dưới đây là những gì đã xảy ra:
Vào ngày 9/4, ông Trump bất ngờ thông báo trên mạng xã hội về việc “TẠM DỪNG 90 NGÀY” đối với hầu hết các mức thuế được công bố một tuần trước đó, ngoại trừ các mức thuế áp lên Trung Quốc. Chỉ số S&P 500 đã tăng vọt 9,5%, ghi nhận một trong những phiên tăng mạnh nhất lịch sử. Tuy nhiên, tin tốt này cũng kèm theo chút tranh cãi: chỉ vài giờ trước khi công bố quyết định tạm dừng, ông Trump đã viết trên Truth Social rằng “đây là thời điểm tuyệt vời để mua vào”.
Những tuần sau đó, thị trường chứng khoán trải qua nhiều biến động như tàu lượn siêu tốc. Ông Trump vừa tuyên bố muốn đàm phán thuế quan với các đối tác thương mại, lại vừa dùng chính thuế quan để ép các công ty chuyển sản xuất về Mỹ – hai mục tiêu có vẻ mâu thuẫn. Dù vậy, thị trường phần nào được trấn an khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ mô tả quan hệ Mỹ – Trung đang trong giai đoạn “giảm leo thang”. Giới đầu tư cũng hoan nghênh việc ông Trump nới lỏng các mức thuế đối với ô tô, điện thoại thông minh và một số thiết bị điện tử khác.
Trái phiếu và đồng đô la
Mức độ nghiêm trọng của đợt sụt giảm sau “Ngày Giải phóng” khiến nhiều chuyên gia thị trường bất ngờ. Họ từng cho rằng ông Trump sẽ sớm rút lại các chính sách gây tổn hại đến chỉ số Dow Jones – bởi trong nhiệm kỳ đầu, ông thường xuyên khoe khoang thành tích của chỉ số này.
Tuy nhiên, chính những lo ngại từ các thị trường tài chính khác mới là yếu tố buộc ông Trump phải tạm dừng. Giá trái phiếu chính phủ Mỹ lao dốc làm dấy lên lo ngại rằng thị trường trái phiếu Mỹ đang mất dần vai trò là nơi trú ẩn an toàn nhất cho dòng tiền. Đồng thời, giá trị đồng USD cũng sụt giảm – một dấu hiệu cho thấy niềm tin vào Mỹ như một điểm đến an toàn của giới đầu tư đang suy yếu.
Bản thân ông Trump cũng thừa nhận rằng ông đã “nhận thấy các nhà đầu tư trái phiếu bắt đầu lo lắng” trước khi đưa ra quyết định tạm dừng áp thuế.
Các nhà kinh tế và nhà đầu tư buộc phải cân nhắc giữa hai luồng tín hiệu trái chiều về nền kinh tế. Các khảo sát người tiêu dùng cho thấy niềm tin đang suy giảm, phần lớn là do sự bất ổn từ chính sách thương mại của ông Trump. Tuy nhiên, các chỉ số kinh tế “cứng”, chẳng hạn như dữ liệu việc làm, lại cho thấy nền kinh tế vẫn đang ổn định. Tính đến thứ Sáu tuần trước, khi chính phủ công bố số liệu cho thấy các doanh nghiệp đã tạo thêm 177.000 việc làm trong tháng 4, thì các con số thực tế đang chiếm ưu thế hơn tâm lý bi quan.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã cắt giảm lãi suất ba lần vào cuối năm 2024, sau đó tạm dừng để đánh giá tác động từ chính sách thương mại của ông Trump. Báo cáo việc làm mạnh mẽ vừa qua dường như đã giúp Fed yên tâm giữ nguyên lãi suất hiện tại – bất chấp việc ông Trump liên tục kêu gọi tiếp tục cắt giảm. Tuy nhiên, thị trường vẫn kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất ba lần nữa trước khi năm nay kết thúc.
Lợi nhuận doanh nghiệp tăng mạnh
Bất chấp biến động của thị trường, các doanh nghiệp Mỹ vẫn công bố báo cáo lợi nhuận quý I vượt kỳ vọng của giới phân tích. Về dài hạn, giá cổ phiếu thường đi theo lợi nhuận doanh nghiệp, và điều này đã góp phần thúc đẩy thị trường đi lên.
Ba trong số bốn doanh nghiệp thuộc chỉ số S&P 500 đã báo cáo lợi nhuận vượt kỳ vọng trong những tuần gần đây, trong đó có các “ông lớn” như Microsoft và Meta Platforms. Theo dữ liệu từ FactSet, các công ty này dự kiến đạt mức tăng trưởng lợi nhuận gần 13% so với cùng kỳ năm ngoái.
Dù đạt lợi nhuận vượt kỳ vọng, nhiều công ty vẫn cảnh báo rằng chưa chắc điều đó sẽ kéo dài. Do tình hình bất định từ chính sách thuế của ông Trump, không ít giám đốc điều hành đã hạ hoặc rút lại dự báo tài chính cho cả năm.
United Airlines thậm chí đã đưa ra hai kịch bản dự báo cho năm nay: một nếu kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái, và một nếu không.
Cách tiếp cận “lúc đánh, lúc đàm” của ông Trump đối với chính sách thuế khiến giai đoạn hiện tại trở thành thời kỳ biến động nhất của thị trường kể từ khi đại dịch bùng phát. Hiện tại, lệnh tạm dừng đã bước sang tuần thứ tư, và chính quyền Mỹ vẫn chưa đạt được thỏa thuận nào với các đối tác thương mại.
Dựa trên những tuyên bố gần đây, ông Trump vẫn giữ lập trường cứng rắn với thuế quan – vì vậy, khả năng cao lệnh tạm dừng này chỉ là tạm thời.
“Chúng ta đã thấy thị trường tài chính phản ứng như thế nào khi chính quyền theo đuổi kế hoạch áp thuế ban đầu, vì vậy nếu họ không thay đổi chiến lược vào tháng 7 – khi thời hạn 90 ngày kết thúc – thì thị trường nhiều khả năng sẽ biến động tương tự như tuần đầu tháng 4,” ông Chris Zaccarelli, giám đốc đầu tư của Northlight Asset Management, nhận định.
Theo: AP
