
Giá dầu tăng vọt, chứng khoán Mỹ xóa sạch đà giảm trước đó và vàng đi lên trong phiên thứ Hai, khi thị trường tài chính toàn cầu đánh giá rủi ro từ khả năng chiến sự với Iran mở rộng.
Nhà đầu tư đang chuẩn bị tâm thế cho biến động mạnh trên thị trường năng lượng toàn cầu khi tình hình Trung Đông diễn biến phức tạp. Dù thị trường ghi nhận những nhịp dao động lớn, mức độ biến động đến nay phần lớn vẫn nằm trong kịch bản dự kiến. Wall Street theo dõi sát nguy cơ gián đoạn mới đối với giá dầu và khí đốt.
Sự leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã kích hoạt dòng tiền tìm đến tài sản trú ẩn, với vàng và đồng USD được mua vào như nơi neo đậu dòng vốn trong giai đoạn bất ổn. Diễn biến chính của các thị trường như sau:
Dầu thô toàn cầu tăng lên mức cao nhất hơn 8 tháng
Trong phiên thứ Hai, giá dầu thế giới giao dịch ở mức cao nhất trong hơn tám tháng. Dầu Brent – chuẩn tham chiếu quốc tế – tăng 6,7% lên 77,74 USD/thùng, mức cao nhất kể từ khi Mỹ không kích các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng Sáu.
Trong khi đó, dầu West Texas Intermediate (WTI) – chuẩn của Mỹ – tăng 6,3% lên 71,23 USD/thùng, cũng là mức cao nhất kể từ tháng Sáu. Tối Chủ nhật, giá dầu có thời điểm vọt tới 13% trước khi thu hẹp đà tăng, khi nhà đầu tư vẫn kỳ vọng những gián đoạn dài hạn đối với thị trường sẽ ở mức hạn chế.
Chứng khoán toàn cầu phân hóa
Phần lớn thị trường chứng khoán thế giới đi xuống, trong khi thị trường Mỹ diễn biến trái chiều. Chỉ số Dow Jones đóng cửa giảm 73 điểm, tương đương 0,15%, sau khi từng mất gần 600 điểm trước đó trong phiên. Ngược lại, S&P 500 tăng 0,04% và Nasdaq tăng 0,36%.
Tại châu Âu, chỉ số Stoxx 600 giảm 1,61%. Ở châu Á, Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 1,35%.
Wall Street nhìn chung cho rằng xung đột có thể diễn ra trong thời gian tương đối ngắn, dù biến động mạnh. Lịch sử cho thấy thị trường cổ phiếu thường hấp thụ rủi ro địa chính trị và phục hồi khi căng thẳng hạ nhiệt. Tuy nhiên, mức độ tăng của giá dầu sẽ là yếu tố quyết định mức tác động lên thị trường cổ phiếu.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, Wall Street vẫn phải xử lý các vấn đề tồn đọng: sự suy yếu của nhóm công nghệ và AI, lo ngại về sức khỏe thị trường tín dụng tư nhân, định giá cổ phiếu ở mức cao và tâm lý tự mãn tiềm ẩn trên thị trường.
Chỉ số đo lường mức độ sợ hãi của Wall Street – VIX – tăng 8%, sau khi có lúc vọt tới 27% trong phiên.
Nhiên liệu và khí đốt biến động mạnh
Giá dầu diesel tăng mạnh trong phiên thứ Hai, vượt tốc độ tăng của dầu thô và chạm mức cao nhất hơn hai năm. Hợp đồng tương lai gasoil châu Âu tăng khoảng 18%. Hợp đồng diesel tại Mỹ tăng 12%, mức tăng một ngày mạnh nhất kể từ năm 2022.
Khí đốt tự nhiên tại châu Âu tăng 38%, ghi nhận mức tăng trong ngày lớn nhất kể từ năm 2022. Châu Âu đang chuẩn bị cho các hệ lụy từ biến động năng lượng khi xung đột tại Trung Đông leo thang. QatarEnergy – công ty năng lượng quốc doanh của Qatar – đã tạm dừng sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng sau khi một cơ sở của hãng tại Ras Laffan bị Iran tấn công. Hợp đồng khí tự nhiên tại Mỹ tăng hơn 3%.
Vàng và USD tăng giá nhờ nhu cầu trú ẩn
Giá vàng tăng 2%, lên mức cao nhất trong một tháng. Kim loại quý có lúc vượt mốc 5.400 USD/ounce trước khi thu hẹp đà tăng trong phiên sáng thứ Hai. Thời gian gần đây, vàng biến động mạnh như cổ phiếu “meme”, nhưng trong phiên này hưởng lợi rõ rệt từ nhu cầu trú ẩn khi xung đột Mỹ-Iran làm gia tăng bất định.
Đồng USD mạnh lên so với các đồng tiền chủ chốt khác. Chỉ số USD tăng 0,95%, xóa sạch mức giảm từ đầu năm và lên cao nhất trong năm tuần. Nếu bất ổn về giá dầu và căng thẳng Mỹ-Iran kéo dài, khả năng Cục Dự trữ Liên bang giữ lãi suất cao lâu hơn có thể gia tăng, qua đó tiếp tục hỗ trợ đồng bạc xanh.
Trái phiếu Mỹ đảo chiều
Trái phiếu chính phủ Mỹ giảm giá trong phiên thứ Hai sau khi tăng vào Chủ nhật, khi nhà đầu tư điều chỉnh kỳ vọng về tác động lạm phát tiềm tàng từ giá dầu cao. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ – biến động ngược chiều giá trái phiếu – giảm trong ngày Chủ nhật rồi đảo chiều tăng trở lại vào thứ Hai. Lợi suất kỳ hạn 10 năm, tham chiếu cho chi phí vay trong toàn nền kinh tế, từng xuống mức 3,96% vào Chủ nhật – thấp nhất kể từ tháng 11 – trước khi lên lại 4,04% vào thứ Hai.
Bitcoin và cổ phiếu ngành biến động mạnh
Bitcoin tăng hơn 5%, giao dịch quanh mức 69.120 USD trong buổi chiều. Đồng tiền số này ban đầu giảm nhẹ trước khi tăng trở lại. Từ đầu năm đến nay, Bitcoin suy yếu và vẫn thấp hơn hơn 40% so với đỉnh thiết lập đầu tháng 10.
Trong khi thị trường chung giảm điểm, một số ngành ghi nhận biến động vượt trội. Cổ phiếu quốc phòng gồm Northrop Grumman (NOC), RTX Corporation (RTX) và Lockheed Martin (LMT) lần lượt tăng 6%, 4,7% và 3,37%.
Ngược lại, cổ phiếu hàng không giảm mạnh khi nhà đầu tư và doanh nghiệp lo ngại bất ổn tại Trung Đông, đặc biệt với các thành phố lớn gần khu vực xung đột như Dubai. Cổ phiếu American Airlines (AAL), Delta Air Lines (DAL) và United Airlines (UAL) lần lượt giảm 4,2%, 2,2% và 2,9%. Cổ phiếu Air France giảm 9,4% và Lufthansa giảm 5,2%.
Ông Krishna Guha, Phó Chủ tịch Evercore ISI, nhận định trong một báo cáo ngày thứ Hai rằng thị trường nhìn chung “vẫn trụ vững trong bối cảnh hiện tại”.
Theo ông, kịch bản giá dầu dao động quanh 80 USD/thùng và xung đột diễn ra trong thời gian ngắn sẽ chỉ gây tác động hạn chế lên kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, nếu giá dầu vượt 100 USD/thùng, tình hình sẽ “khác biệt về chất”, với cú sốc lớn hơn nhiều đối với kinh tế thế giới.
Theo: CNN