0
0
Chứng khoán Mỹ giảm mạnh trong phiên thứ Sáu khi Wall Street tiếp tục trừng phạt những doanh nghiệp có nguy cơ trở thành “kẻ thua cuộc” trong cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI). Một báo cáo lạm phát gây thất vọng bất ngờ cũng gây áp lực lên thị trường, trong khi giá dầu tăng vì căng thẳng giữa Mỹ và Iran.
Chỉ số chứng khoán S&P 500 giảm 0,4%, khép lại tháng giảm điểm thứ hai trong 10 tháng gần nhất. Chỉ số Dow Jones Industrial Average mất 521 điểm, tương đương 1,1%, còn Nasdaq Composite giảm 0,9%.
Đà giảm diễn ra khi nhà đầu tư quay lại bán mạnh cổ phiếu các công ty phần mềm và những doanh nghiệp bị nghi ngờ có thể bị thay thế bởi các đối thủ ứng dụng AI.
AI gây áp lực lên doanh nghiệp truyền thống
Block Inc. – công ty đứng sau Cash App và Square – phát đi tín hiệu rõ ràng về tác động của AI khi Chủ tịch Jack Dorsey cho biết doanh nghiệp này sẽ cắt giảm gần một nửa lực lượng lao động. Động thái diễn ra dù ông khẳng định năm 2025 là một năm kinh doanh khả quan và công ty đang tăng cường mua lại cổ phiếu để trả lại tiền cho cổ đông.
“Các công cụ trí tuệ đã thay đổi hoàn toàn ý nghĩa của việc xây dựng và vận hành một doanh nghiệp,” Dorsey viết trong thư gửi nhà đầu tư khi công bố kết quả lợi nhuận mới nhất. “Chúng tôi đã thấy điều đó ngay trong nội bộ. Một đội ngũ nhỏ hơn đáng kể, sử dụng chính những công cụ chúng tôi phát triển, có thể làm được nhiều hơn và làm tốt hơn.”
Đồng sáng lập Twitter nhận định thêm rằng phần lớn doanh nghiệp đang chậm chân trong việc nhận ra điều này. Ông tin rằng trong vòng một năm tới, đa số công ty sẽ đưa ra các thay đổi cấu trúc tương tự.
Block sẽ cắt hơn 4.000 việc làm trong tổng số hơn 10.000 nhân sự. Cổ phiếu công ty tăng vọt 16,8% sau thông báo và báo cáo lợi nhuận quý.
Những công cụ AI đủ năng lực thay thế con người có thể không chỉ thay thế từng vị trí việc làm mà còn làm xói mòn biên lợi nhuận, thậm chí đe dọa mô hình kinh doanh của cả doanh nghiệp. Nỗi lo này đã kích hoạt các đợt bán tháo nhanh và mạnh ở những cổ phiếu bị xem là dễ tổn thương, từ ngành logistics vận tải đến dịch vụ pháp lý.
Salesforce – nền tảng quản lý quan hệ khách hàng – giảm 2,3%, xóa gần hết mức tăng 4% của phiên trước đó dù công bố lợi nhuận vượt kỳ vọng.
Áp lực lan sang quỹ đầu tư và cả “ông lớn” AI
Làn sóng bán tháo còn ảnh hưởng tới các công ty đầu tư tư nhân đã mua lại hoặc cho vay các doanh nghiệp phần mềm – những đơn vị phải đủ sức chống chọi trước làn sóng AI để có thể tiếp tục trả nợ.
Apollo Global Management giảm 8,6%, thuộc nhóm giảm mạnh nhất trong S&P 500. Blue Owl Capital – công ty có nhiều khoản cho vay trong lĩnh vực phần mềm – giảm 6%.
Ngay cả những doanh nghiệp đang hưởng lợi lớn từ nhu cầu liên quan đến AI cũng chịu áp lực. Nvidia giảm 4,2%, trở thành cổ phiếu kéo thị trường Mỹ đi xuống mạnh nhất. Trước đó một ngày, cổ phiếu này ghi nhận phiên giảm sâu nhất kể từ mùa xuân năm ngoái, dù báo cáo lợi nhuận vượt kỳ vọng và dự báo doanh thu quý hiện tại tích cực.
Các hãng chip đối thủ cũng giảm điểm. Nhà đầu tư lo ngại không chỉ về việc giá cổ phiếu đã tăng quá cao trong những năm qua, mà còn về khả năng duy trì mức chi tiêu khổng lồ đang thúc đẩy tăng trưởng. Câu hỏi đặt ra là liệu các “đại gia” chi tiêu mạnh như Amazon và Alphabet Inc. có thể thu hồi hàng tỷ USD đầu tư vào AI thông qua năng suất và lợi nhuận cao hơn trong tương lai hay không.
Điểm sáng hiếm hoi của chứng khoán Mỹ
Ở chiều ngược lại, Netflix tăng 13,8% sau khi rút khỏi thương vụ mua lại mảng studio và streaming của Warner Bros. Discovery. Điều này mở đường để Paramount – thuộc sở hữu của Skydance – tiếp quản đối thủ Hollywood.
Cổ phiếu Paramount Skydance tăng 20,8%, trong khi Warner Bros. Discovery giảm 2,2%.
Kết phiên, S&P 500 mất 29,98 điểm xuống 6.878,88 điểm. Dow Jones giảm 521,28 điểm xuống 48.977,92 điểm. Nasdaq mất 210,17 điểm xuống 22.668,21 điểm.
Giá dầu và lạm phát gây thêm sức ép
Biến động mạnh nhất trên thị trường tài chính nằm ở dầu mỏ. Giá dầu thô chuẩn Mỹ tăng 2,8% lên 67,02 USD/thùng, phản ánh sự bất ổn do căng thẳng Mỹ – Iran liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.
Quân đội Mỹ đã tập trung một lực lượng lớn máy bay và tàu chiến tại Trung Đông. Nếu xung đột nổ ra, dòng chảy dầu toàn cầu có thể bị gián đoạn, đẩy giá lên cao.
Dầu Brent – chuẩn quốc tế – tăng 2,4% lên 72,48 USD/thùng.
Bên cạnh đó, một báo cáo cho thấy lạm phát bán buôn tại Mỹ tháng trước ở mức 2,9%, cao hơn nhiều so với dự báo 1,6% của các nhà kinh tế.
Diễn biến này có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang trì hoãn kế hoạch cắt giảm lãi suất. Lãi suất thấp hơn sẽ hỗ trợ kinh tế và giá tài sản, nhưng đồng thời tiềm ẩn nguy cơ làm lạm phát tăng trở lại.
Trên thị trường trái phiếu, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm xuống 3,96%. Dù có lúc tăng sau báo cáo lạm phát, mức này vẫn thấp hơn 4,02% cuối phiên thứ Năm. Lợi suất thường giảm khi tâm lý lo ngại gia tăng và nhà đầu tư tìm đến tài sản an toàn.
Tại các thị trường quốc tế, diễn biến trái chiều. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm 1% từ mức đỉnh gần nhất, trong khi chỉ số Hang Seng của Hồng Kông tăng 0,9%, thuộc nhóm biến động lớn nhất toàn cầu trong phiên.
Theo: AP
