Tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7/2025 sáng 7/8, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết Bộ đã nhanh chóng trình Thủ tướng Chính phủ nhóm nhiệm vụ giao cho các Bộ, ngành nhằm thích ứng hiệu quả với chính sách thuế quan mới của Mỹ.
Một trong những ưu tiên trước mắt là tiếp tục đàm phán kỹ thuật để củng cố hiệp định chính thức – dự kiến triển khai ngay trong tuần tới.
Đánh giá tác động thuế suất
Bộ Công Thương đã xây dựng các kịch bản cùng đề xuất cụ thể để Chính phủ giao nhiệm vụ cho các Bộ, ngành triển khai. Trọng tâm gồm:
-
Đánh giá tác động thuế suất: Bộ Tài chính phối hợp cùng các đơn vị liên quan phân tích mức ảnh hưởng của thuế đối ứng tới từng ngành hàng và toàn nền kinh tế, từ đó đề xuất chính sách ứng phó.
-
Gỡ vướng dự án theo quy hoạch: Các địa phương và Bộ, ngành khẩn trương xử lý các thủ tục để giải phóng nguồn lực, thúc đẩy đầu tư – sản xuất.
-
Triển khai thỏa thuận thương mại: Bao gồm cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao năng lực tiêu dùng nội địa.
-
Phát triển công nghiệp hỗ trợ: Xây dựng đề án và chính sách khuyến khích công nghệ hỗ trợ, tận dụng tối đa nguồn lực trong nước và sản xuất các mặt hàng được hưởng thuế suất 0%.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, toàn bộ các phương án và kế hoạch này sẽ được hoàn thiện để trình Chính phủ lấy ý kiến các Bộ, ngành trong ngày 7–8/8.
Trên thực tế, quá trình đàm phán thương mại đối ứng giữa Việt Nam và Mỹ đã bắt đầu từ cuối tháng 4/2025, ở cả cấp kỹ thuật và cấp Bộ trưởng. Hai bên đã đạt nhiều tiến bộ ở các lĩnh vực then chốt như: thuế quan, quy tắc xuất xứ, thủ tục hải quan, nông nghiệp, biện pháp phi thuế quan, thương mại số, dịch vụ – đầu tư, sở hữu trí tuệ, phát triển bền vững, chuỗi cung ứng và hợp tác thương mại.

Bước ngoặt diễn ra vào rạng sáng 1/8/2025 (giờ Việt Nam) khi Nhà Trắng công bố Sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump điều chỉnh mức thuế đối ứng. Theo đó, mức thuế áp dụng cho Việt Nam giảm từ 46% xuống còn 20% – một trong những mức giảm mạnh nhất dành cho các nước nằm trong danh sách 69 quốc gia và vùng lãnh thổ thuộc Phụ lục I. Đây được coi là kết quả quan trọng, thể hiện vị thế đàm phán ngày càng cao của Việt Nam.
Ý nghĩa đối với thương mại song phương
Theo số liệu Hải quan Mỹ, năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hai chiều Mỹ – Việt Nam đạt 149,7 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 136,6 tỷ USD và nhập khẩu 13,1 tỷ USD. Riêng 5 tháng đầu năm 2025, con số này đạt 77,4 tỷ USD, tăng 36,5% so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ đạt 71,7 tỷ USD (+37,3%), nhập khẩu từ Mỹ đạt 5,7 tỷ USD (+30,7%).
Việc giảm mạnh thuế đối ứng xuống 20% sẽ giúp hàng hóa Việt Nam tăng sức cạnh tranh, đặc biệt ở các nhóm ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, điện tử, đồ gỗ và nông sản chế biến. Đồng thời, mức thuế mới cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp Mỹ đẩy mạnh đầu tư và nhập khẩu từ Việt Nam, qua đó củng cố quan hệ kinh tế song phương.
Mặc dù kết quả đàm phán mang lại lợi thế đáng kể, Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều yêu cầu cao hơn từ phía Mỹ, đặc biệt về tiêu chuẩn chất lượng, xuất xứ hàng hóa, môi trường và lao động. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn này đòi hỏi doanh nghiệp trong nước phải nâng cấp công nghệ, quản trị và năng lực sản xuất.
Bên cạnh đó, thị trường Mỹ có tính cạnh tranh gay gắt, đòi hỏi chiến lược tiếp cận linh hoạt, tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan nhưng vẫn đảm bảo đáp ứng điều kiện ràng buộc.