Chính phủ mới đây ban hành Nghị định 261/2025/NĐ-CP, một văn bản pháp lý quan trọng đánh dấu bước tiến lớn trong chính sách phát triển nhà ở xã hội tại Việt Nam.
Tâm điểm của Nghị định này là việc mở rộng đáng kể đối tượng được hưởng chính sách, đặc biệt là nhóm người lao động, công chức, viên chức có thu nhập trung bình và thấp đang sinh sống tại các đô thị lớn và khu công nghiệp. Sự điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ giải quyết được bài toán an cư cho một lực lượng lao động đông đảo, vốn đang phải đối mặt với chi phí nhà ở ngày càng tăng cao.

Mở rộng phạm vi đối tượng và điều kiện thu nhập linh hoạt
Thay đổi nổi bật nhất của Nghị định 261/2025/NĐ-CP chính là việc nâng trần thu nhập đối với cá nhân độc thân được xét mua nhà ở xã hội từ 15 triệu đồng lên 20 triệu đồng/tháng.
Đối với hộ gia đình đã kết hôn, tổng thu nhập tối đa của cả hai vợ chồng cũng được nâng lên 40 triệu đồng/tháng. Đây là mức điều chỉnh sát hơn với điều kiện kinh tế và mặt bằng giá cả thị trường bất động sản hiện nay, giúp nhiều người lao động có thu nhập ổn định nhưng chưa đủ khả năng mua nhà thương mại có thêm cơ hội sở hữu nhà ở.
Theo quy định chi tiết tại khoản 2 Điều 1 Nghị định 261/2025/NĐ-CP, việc xác định điều kiện thu nhập được quy định rõ ràng hơn. Cụ thể, người đứng đơn độc thân có thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận không quá 20 triệu đồng. Trường hợp độc thân nhưng đang nuôi con dưới tuổi thành niên, mức thu nhập tối đa được nới lỏng lên 30 triệu đồng/tháng.
Đối với người đã kết hôn, tổng thu nhập bình quân hàng tháng thực nhận của cả hai vợ chồng không quá 40 triệu đồng. Tất cả các mức thu nhập này sẽ được tính theo Bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi đối tượng làm việc xác nhận, và thời gian xác định là trong 12 tháng liền kề tính từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền thực hiện xác nhận.
Một điểm mới đáng chú ý khác là sự linh hoạt trong việc áp dụng điều kiện thu nhập. Nghị định cho phép Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có quyền quyết định hệ số điều chỉnh mức thu nhập quy định. Hệ số này không vượt quá tỷ lệ giữa thu nhập bình quân đầu người tại địa phương so với thu nhập bình quân đầu người của cả nước.

Điều khoản này tạo cơ chế linh hoạt, cho phép các tỉnh, thành phố có điều kiện kinh tế khó khăn hoặc đặc thù có thể tăng thêm mức thu nhập tối đa, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân địa phương tiếp cận nhà ở xã hội. Đặc biệt, chính sách còn khuyến khích tiếp cận nhà ở xã hội đối với các hộ gia đình có từ 3 người phụ thuộc trở lên, nhằm cải thiện điều kiện sống cho các gia đình có con nhỏ, người già hoặc người khuyết tật.
Lưu ý quan trọng khi tiếp cận nguồn vốn nhà ở xã hội
Cùng với việc mở rộng đối tượng, Nghị định 261/2025/NĐ-CP còn mang đến một điểm sáng về hỗ trợ tài chính. Khoản 4 Điều 1 của Nghị định này đã ấn định mức lãi suất cho vay mua nhà ở xã hội bằng 5.4%/năm, và mức lãi suất quá hạn bằng 130% lãi suất cho vay.
Điều này khác biệt so với quy định trước đây (Nghị định 100/2024), vốn chỉ quy định lãi suất cho vay bằng lãi suất đối với hộ nghèo do Thủ tướng Chính phủ quy định trong từng thời kỳ.
Việc ấn định một mức lãi suất cụ thể, thấp và ổn định như 5.4%/năm có ý nghĩa rất lớn. Nó giúp người vay mua nhà giảm đáng kể áp lực trả nợ, tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn ổn định và cải thiện đáng kể khả năng quản lý tài chính cá nhân trong dài hạn.
Đây là một sự hỗ trợ tài chính hiệu quả, trực tiếp tác động tích cực đến khả năng chi trả của người có thu nhập thấp và trung bình, củng cố lòng tin của người dân vào chính sách nhà ở xã hội.
Với những người có thu nhập từ 15 triệu đồng đến dưới 20 triệu đồng/tháng, việc chính sách mở rộng đối tượng đã mở ra cơ hội sở hữu nhà ở xã hội. Tuy nhiên, để hiện thực hóa việc mua nhà, nhóm đối tượng này cần lưu ý một số điểm mấu chốt sau:
Thứ nhất, xác định rõ điều kiện thu nhập. Mức thu nhập tối đa 20 triệu đồng/tháng áp dụng cho người độc thân. Nếu bạn là người độc thân nuôi con dưới tuổi thành niên, mức trần là 30 triệu đồng/tháng. Nếu đã kết hôn, tổng thu nhập của cả hai vợ chồng phải không quá 40 triệu đồng/tháng. Người mua cần thu thập và chuẩn bị đầy đủ Bảng tiền công, tiền lương được cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp nơi mình làm việc xác nhận trong 12 tháng liền kề tính đến thời điểm nộp hồ sơ, đảm bảo tính chính xác và minh bạch của thông tin.
Thứ hai, nắm vững các điều kiện khác ngoài thu nhập. Ngoài điều kiện về thu nhập, người mua nhà ở xã hội vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về nhà ở (chưa có nhà, hoặc có nhà nhưng diện tích quá nhỏ theo quy định) và điều kiện về cư trú (thường trú hoặc tạm trú tại địa phương có dự án) theo quy định của Luật Nhà ở và các văn bản hướng dẫn hiện hành.
Thứ ba, chủ động tìm hiểu về mức điều chỉnh thu nhập của địa phương. Do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có quyền điều chỉnh hệ số thu nhập, người mua cần tìm hiểu xem địa phương mình có áp dụng hệ số điều chỉnh nào không, đặc biệt nếu thu nhập cá nhân hoặc hộ gia đình đang ở gần mức trần quy định.
Thứ tư, lên kế hoạch tài chính cụ thể với lãi suất ưu đãi. Với mức lãi suất cho vay cố định 5.4%/năm, người mua nên tính toán kỹ lưỡng khả năng trả nợ hàng tháng, số tiền cần vay và thời gian vay tối đa để đảm bảo khoản trả góp không gây áp lực quá lớn lên chi tiêu sinh hoạt của gia đình.
Nghị định 261/2025/NĐ-CP đã tạo một đòn bẩy chính sách mạnh mẽ, không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho cá nhân người lao động mà còn có tác động tích cực đến thị trường bất động sản. Việc mở rộng đối tượng sẽ kích thích nhu cầu, thúc đẩy các doanh nghiệp phát triển dự án nhà ở xã hội, tăng nguồn cung nhà ở giá hợp lý.
Tuy nhiên, để chính sách phát huy tối đa hiệu quả, các bộ ngành và địa phương cần phối hợp chặt chẽ, tăng cường công tác tuyên truyền và giám sát để đảm bảo tính minh bạch, đúng đối tượng và tránh các tiêu cực, lợi dụng chính sách. Sự thực thi hiệu quả các quy định này sẽ góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an sinh xã hội và phát triển kinh tế – xã hội bền vững.