Dự thảo sửa đổi Luật Thuế GTGT nhằm giải quyết tình trạng tồn đọng hàng nghìn tỷ đồng thuế đầu vào của nông sản. Đề xuất này cũng bao gồm việc miễn thuế cho sản phẩm phái sinh điện năng, giúp giảm áp lực tài chính và thúc đẩy thị trường.
Quá trình sửa đổi Luật Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) đang được Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan gấp rút triển khai, với mục tiêu trọng tâm là khắc phục những bất cập đang gây ra gánh nặng tài chính và khó khăn hành chính cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp. Việc sửa đổi dự kiến sẽ giải quyết tình trạng tồn đọng hàng nghìn tỷ đồng Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Theo hệ thống luật pháp hiện hành, nhiều mặt hàng nông sản thuộc diện không chịu Thuế GTGT ở khâu bán ra của người nông dân. Tuy nhiên, khi các doanh nghiệp, hợp tác xã mua sản phẩm này để tiếp tục chế biến hoặc xuất khẩu, họ phải chịu Thuế GTGT đầu vào từ các chi phí liên quan như máy móc, thiết bị, và dịch vụ khác.
Do sản phẩm đầu ra (nông sản đã qua chế biến/xuất khẩu) vẫn nằm trong diện không chịu thuế hoặc chịu mức thuế thấp, doanh nghiệp không thể kê khai khấu trừ toàn bộ số Thuế GTGT đầu vào đã nộp. Điều này dẫn đến việc thuế bị “treo” lại, không được hoàn hoặc khấu trừ, ước tính lên đến hàng nghìn tỷ đồng, gây khó khăn về vốn và làm tăng chi phí sản xuất.

Giải pháp chuyển đổi thuế suất nhằm khai thông vốn cho nông nghiệp
Để tháo gỡ vướng mắc kéo dài này, dự thảo sửa đổi Luật Thuế GTGT đề xuất đưa nhiều loại mặt hàng nông nghiệp, đặc biệt là sản phẩm qua sơ chế và chế biến, từ diện không chịu thuế sang diện chịu Thuế GTGT với mức 0% hoặc áp dụng cơ chế linh hoạt hơn.
Việc chuyển sang áp dụng thuế suất 0% đối với hàng hóa và dịch vụ xuất khẩu, bao gồm cả nông sản đã qua chế biến, sẽ giúp doanh nghiệp xuất khẩu được hoàn lại toàn bộ Thuế GTGT đầu vào. Đối với các sản phẩm tiêu thụ nội địa, việc chuyển sang chịu thuế suất thông thường hoặc áp dụng cơ chế đặc thù sẽ giúp doanh nghiệp chế biến được khấu trừ thuế đầu vào, giảm áp lực tài chính và khuyến khích đầu tư vào công nghệ sơ chế, chế biến sâu.
Sự thay đổi này được kỳ vọng sẽ giúp lưu thông vốn của doanh nghiệp được thông suốt, giảm gánh nặng cho nông dân và các mắt xích trong chuỗi cung ứng, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Các cơ quan soạn thảo cũng đang tập trung rà soát và điều chỉnh các quy định về đối tượng không chịu Thuế GTGT để đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và dễ áp dụng hơn trong thực tiễn. Mục tiêu là thu hẹp các trường hợp không chịu thuế một cách không hợp lý, đặc biệt là các trường hợp gây ách tắc khấu trừ thuế đầu vào.
Hỗ trợ thị trường điện cạnh tranh nhờ chính sách miễn thuế GTGT
Bên cạnh việc giải quyết vấn đề cốt lõi của ngành nông nghiệp, dự thảo sửa đổi Luật Thuế GTGT cũng bổ sung các quy định nhằm hỗ trợ các thị trường chuyên biệt khác, điển hình là thị trường giao dịch điện năng. Bộ Tài chính đã đưa ra đề xuất miễn Thuế GTGT đối với sản phẩm phái sinh trong giao dịch điện năng.
Các sản phẩm phái sinh điện năng bao gồm các hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai, và các công cụ tài chính khác được sử dụng để phòng ngừa rủi ro biến động giá điện trên thị trường. Việc áp dụng thuế suất Thuế GTGT đối với các giao dịch này có thể làm tăng chi phí giao dịch, cản trở sự phát triển và tính thanh khoản của thị trường điện cạnh tranh.
Đề xuất miễn thuế Thuế GTGT cho các sản phẩm phái sinh này nhằm mục đích khuyến khích các nhà đầu tư và các đơn vị sản xuất điện tham gia vào các công cụ quản lý rủi ro giá điện một cách hiệu quả hơn. Đây được coi là một bước đi quan trọng để tạo ra một thị trường điện minh bạch, ổn định và cạnh tranh, phù hợp với xu hướng phát triển thị trường năng lượng hiện đại. Việc miễn thuế này cũng góp phần giảm chi phí vận hành tổng thể của hệ thống điện, từ đó có thể ảnh hưởng tích cực đến giá điện cuối cùng.
Quá trình sửa đổi Luật Thuế GTGT được xem là nhiệm vụ cấp bách nhằm hoàn thiện hệ thống chính sách tài chính, đảm bảo môi trường kinh doanh công bằng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Các đề xuất này đang được lấy ý kiến rộng rãi từ các hiệp hội, doanh nghiệp và người dân trước khi trình lên các cấp có thẩm quyền xem xét, thông qua.