0
0
Sự phấn khích đang lan tỏa trên những vùng đồi cà phê Việt Nam khi các nhà xuất khẩu ghi nhận một năm kinh doanh kỷ lục.
Quốc gia cung cấp robusta hàng đầu thế giới đã vượt qua nhiều tháng biến động toàn cầu về giá cả, thời tiết và chính sách thuế quan để đạt được thành tích chưa từng có.
Theo dữ liệu từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cà phê từ tháng 10/2024 đến tháng 8/2025 đã đạt 7.8 tỷ USD. Bộ Nông nghiệp Việt Nam xác nhận đây là lần đầu tiên doanh thu trong một năm vụ (12 tháng tính đến tháng 9/2025) vượt mốc 7 tỷ USD.
Chỉ trong 9 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cà phê đã chạm mốc 6.98 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng mạnh 61% so với cùng kỳ năm 2024 và đã vượt tổng giá trị xuất khẩu của cả năm 2024. Nông dân Việt Nam đang được hưởng lợi từ nhu cầu ổn định, đặc biệt từ thị trường lớn nhất là châu Âu, cùng với xu hướng tăng giá hạt cà phê toàn cầu.
Tuy nhiên, bên cạnh những kỷ lục về doanh thu, ngành cà phê Việt Nam đang đối diện với nhiều thách thức tiềm ẩn, bao gồm lo ngại về xu hướng giảm giá trong tương lai, tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu, và những bất định từ đàm phán thuế quan chưa hoàn tất với Mỹ.
Lợi thế thuế quan và áp lực giá thúc đẩy doanh thu kỷ lục của cà phê
Đằng sau con số doanh thu kỷ lục của cà phê Việt Nam là sự kết hợp của các yếu tố kinh tế, địa chính trị và thời tiết toàn cầu. Một trong những động lực lớn nhất là sự tăng giá của hạt cà phê trên toàn cầu, chủ yếu do gián đoạn chuỗi cung ứng và nguồn cung thiếu hụt trước đó do hạn hán ở Việt Nam và Brazil, hai quốc gia sản xuất cà phê hàng đầu.
Tình hình càng phức tạp hơn khi Tổng thống Donald Trump áp thuế 50% lên hàng nhập khẩu từ Brazil, được xem là động thái trả đũa việc truy tố cựu Tổng thống Jair Bolsonaro, đồng minh của Trump. Các biện pháp thuế quan này đã tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể cho Việt Nam.
Ông Trần Nhật Quang, CEO của La Viet – đơn vị rang xay và xuất khẩu cà phê có trụ sở tại Đà Lạt – cho biết: “Các biện pháp thuế quan với Brazil và áp lực thuế khác đã đẩy giá cà phê lên cao, tạo lợi thế cho nông dân Việt Nam. Họ đã được hưởng mức giá tốt trong hai năm qua và rất phấn khởi khi có thể bán được giá cao hơn trong năm nay.”
Tại thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới là Mỹ, người tiêu dùng đang phải trả giá cao hơn cho thức uống yêu thích do chi phí tăng từ nhiều yếu tố khác nhau như gián đoạn vận chuyển. Điều này càng làm nổi bật vai trò của Việt Nam như một nguồn cung ổn định.
Mặc dù doanh thu tăng vọt, các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu vẫn phải đối mặt với áp lực chi phí sản xuất tăng. Ông Quang chỉ ra rằng giá điện, vận chuyển và các chi phí khác đều tăng, buộc các doanh nghiệp như La Viet phải áp dụng các biện pháp tối ưu hóa như rang cà phê theo lô lớn hơn để duy trì giá cạnh tranh.
Đối mặt với thách thức khí hậu
Mặc dù ngành cà phê Việt Nam đang ở đỉnh cao về doanh thu, người trồng và doanh nghiệp vẫn không thể chủ quan trước những rủi ro và thách thức đang hiện hữu:
Biến đổi khí hậu và thiên tai: Mặc dù điều kiện thời tiết thuận lợi trong mùa hè này đã giúp cải thiện năng suất và bắt đầu kéo giá hạt cà phê giảm, nhưng lo ngại về thời tiết cực đoan vẫn còn đó. Vietnam Coffee United đã bày tỏ sự lo lắng về các hiện tượng như nắng nóng kỷ lục, siêu bão và lũ quét. Đơn vị này nhấn mạnh: “Đối với ngành nông nghiệp, thời tiết là một thách thức lớn, đặc biệt với cây cà phê – cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế quan trọng cho người dân Tây Nguyên.”
Quy định EUDR và Môi trường: Các vấn đề môi trường như nạn khai thác gỗ bất hợp pháp và phát thải carbon đang được các thị trường lớn quan tâm đặc biệt. Vào tháng 12 tới, Quy định về Chống Phá rừng của Liên minh Châu Âu (EUDR) sẽ chính thức có hiệu lực. Quy định này yêu cầu các nhà nhập khẩu phải chứng minh rằng hàng hóa của họ được mua một cách có đạo đức và không liên quan đến việc phá rừng, bất kể nguồn gốc từ đâu.
Thuế quan với Mỹ: Ngành cà phê Việt Nam cũng đang theo dõi sát sao tiến trình đàm phán thuế quan với Mỹ. Hiện tại, Mỹ đang áp mức thuế đối ứng 20% với hàng nhập khẩu từ Việt Nam. Bất kỳ sự thay đổi nào trong chính sách thuế quan này đều có thể tác động trực tiếp đến khả năng cạnh tranh và lợi nhuận của cà phê Việt Nam tại thị trường nhập khẩu cà phê lớn nhất thế giới này.
Tóm lại, ngành cà phê Việt Nam đang trải qua một năm kỷ lục nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố thuận lợi. Tuy nhiên, để duy trì vị thế dẫn đầu và đảm bảo sự phát triển bền vững, các bên liên quan cần chủ động ứng phó với các thách thức về môi trường, khí hậu và chính sách thương mại quốc tế trong tương lai.
