0
0
Thị trường vốn Việt Nam đang dịch chuyển sang giai đoạn định lượng hóa các tiêu chuẩn ESG. Chuyên gia phân tích lộ trình chuẩn hóa nhân lực và yêu cầu minh bạch dữ liệu phát thải carbon để đáp ứng tiêu chuẩn đầu tư quốc tế.
Sự kiện tọa đàm “Kết nối Doanh nghiệp và Nhà trường hướng tới Tăng trưởng Bền vững” do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp cùng các khối học viện kinh tế tổ chức vào ngày 23/03/2026 tại Hà Nội đã cung cấp cái nhìn thực chiến về lộ trình thực thi các tiêu chuẩn phi tài chính.
Tâm điểm của sự kiện là phiên thảo luận chuyên sâu giữa các nhà quản lý, quỹ đầu tư và cơ sở đào tạo về cách thức chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Các chuyên gia phân tích nhận định rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn thực thi thực chất, nơi dữ liệu định lượng và năng lực nhân sự chuyên sâu đóng vai trò quyết định đến khả năng huy động vốn của doanh nghiệp trên trường quốc tế.
Đứng từ góc độ nhà đầu tư, TS. Nguyễn Nhật Hạ Chi, Trưởng phòng ESG tại Dragon Capital, cho rằng các tiêu chuẩn bền vững hiện nay không còn là bộ lọc để loại trừ rủi ro đơn thuần mà đã trở thành công cụ chiến lược để tìm kiếm cơ hội. Các quỹ ngoại hiện đang áp dụng khắt khe khung tiêu chuẩn châu Âu như SFDR Article 8 và 9 để chấm điểm hơn 200 doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam.
Yêu cầu đặt ra là doanh nghiệp cần thiết lập KPI cụ thể cho đội ngũ thực hiện và phải có sự giám sát trực tiếp từ Hội đồng quản trị. Việc quản trị này không chỉ dừng lại ở các cam kết trên báo cáo hình thức mà phải được tích hợp sâu vào bộ máy vận hành cốt lõi để đáp ứng các kỳ vọng về minh bạch thông tin của các định chế tài chính lớn.
Thách thức định lượng trong thực thi ESG
Bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo Chứng khoán thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, lưu ý về sự chuyển dịch trọng tâm sang trụ cột môi trường. Trong khi các yếu tố xã hội và quản trị đã có nền tảng pháp lý tương đối ổn định, thì khía cạnh môi trường đang trở thành điểm nóng với yêu cầu bắt buộc về kiểm kê khí nhà kính.
Việc đo lường phát thải carbon thực tế yêu cầu doanh nghiệp phải công bố các số liệu kỹ thuật chính xác thay vì chỉ diễn giải định tính như giai đoạn trước. Điều này đòi hỏi nhân sự phụ trách phải có năng lực đọc hiểu dữ liệu chuyên sâu để triệt tiêu các rủi ro liên quan đến hiện tượng tẩy xanh (greenwashing), một yếu tố đang bị các cơ quan quản lý và nhà đầu tư giám sát chặt chẽ nhằm bảo vệ sự minh bạch của thị trường vốn.
Củng cố thêm quan điểm này, tại phiên tọa đàm, ông Nguyễn Đức Nghĩa nhấn mạnh rằng yêu cầu đối với nhân sự trong lĩnh vực này hiện nay không chỉ dừng lại ở mức độ “biết” mà phải là “hiểu sâu”.
Theo đó, nhân sự cần sở hữu bộ kỹ năng đặc thù về việc đọc hiểu và phân tích các số liệu phi tài chính, cũng như nắm vững các khung khổ (framework) tiêu chuẩn quốc tế. Đây chính là nền tảng cốt lõi để dữ liệu ESG trở thành căn cứ thực tế cho các quyết định đầu tư và hoạch định chiến lược của doanh nghiệp, thay vì chỉ là những con số mang tính minh họa.
Để đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật mới, PGS. TS. Nguyễn Đào Tùng, Giám đốc Học viện Tài chính, đánh giá rằng các công ty kiểm toán hiện nay đang ứng dụng công nghệ tự động để truy vết yếu tố môi trường trong báo cáo tài chính.
Trước thực tế này, giải pháp cấp thiết là xây dựng một chứng chỉ nghề nghiệp chuẩn hóa, kết hợp giữa kiến thức tài chính và kỹ thuật đo lường. Khi có một thiết chế nghề nghiệp rõ ràng với các môn học chuyên biệt, hoạt động này mới thực sự trở thành một nghề nghiệp có tính thực thi cao thay vì chỉ là những nội dung lồng ghép rời rạc trong bộ máy nhân sự kiêm nhiệm của doanh nghiệp.
PGS. TS. Phạm Thị Hoàng Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngân hàng, bổ sung về các dự án quốc tế như Sustain hay Green Finance đang được triển khai nhằm đào tạo kỹ năng định lượng rủi ro khí hậu. Thách thức lớn nhất hiện nay là sự thiếu hụt hệ thống dữ liệu quốc gia và học liệu chuẩn hóa.
Việc quốc tế hóa chương trình đào tạo và tiếp nhận các đơn đặt hàng nhân sự cụ thể từ doanh nghiệp được xem là phương thức hiệu quả để thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết giảng đường và yêu cầu khắt khe của thị trường lao động, hướng tới mục tiêu chuyên nghiệp hóa đội ngũ nhân sự xanh trong dài hạn.
