0
0
Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một cú bùng nổ lịch sử, tạo ra khối của cải khổng lồ với tốc độ chưa từng có trong hơn một thế kỷ qua.
Sự kết hợp giữa dòng vốn đầu tư khổng lồ, sự trỗi dậy của các “kỳ lân” AI và đà tăng giá cổ phiếu của những tập đoàn công nghệ lớn đang hình thành một thế hệ tỷ phú mới, đồng thời mở ra kỷ nguyên vàng cho ngành quản lý tài sản toàn cầu.
Cơn sốt vốn và những kỳ lân mới trên thị trường AI
Năm 2025, thị trường AI chứng kiến hàng loạt vòng gọi vốn kỷ lục từ các “ông lớn” như Anthropic, OpenAI, Safe Superintelligence, Anysphere… cũng như hàng trăm startup mới nổi. Theo CB Insights, hiện có 498 “kỳ lân” AI – các công ty tư nhân được định giá trên 1 tỷ USD – với tổng giá trị xấp xỉ 2.700 tỷ USD, trong đó 100 doanh nghiệp mới thành lập từ năm 2023. Ngoài ra, hơn 1.300 startup AI khác đã đạt định giá trên 100 triệu USD, cho thấy sức nóng lan rộng khắp hệ sinh thái công nghệ.
Khác với bong bóng dot-com cuối thập niên 1990, các startup AI hiện duy trì trạng thái tư nhân lâu hơn nhờ nguồn vốn dồi dào từ quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ tài sản quốc gia và nhà đầu tư chiến lược. Tuy nhiên, sự phát triển của thị trường thứ cấp cho phép nhà sáng lập và nhà đầu tư sớm hiện thực hóa lợi nhuận qua các thương vụ bán cổ phần, chào mua lại hoặc vay thế chấp cổ phần.
Thế hệ tỷ phú AI mới xuất hiện
Chỉ tính riêng 4 công ty AI tư nhân lớn nhất thế giới, Bloomberg ước tính đã tạo ra ít nhất 15 tỷ phú với tổng tài sản ròng 38 tỷ USD vào tháng 3/2025. Kể từ đó, con số này tiếp tục tăng khi nhiều “kỳ lân” mới ra đời.
Một trong những câu chuyện nổi bật là Mira Murati – cựu Giám đốc Công nghệ OpenAI – rời công ty vào tháng 9/2024 để sáng lập Thinking Machines Lab vào tháng 2/2025. Chỉ sau 5 tháng, startup này huy động thành công 2 tỷ USD, đạt định giá 12 tỷ USD – kỷ lục đối với một công ty chưa IPO. Tương tự, Anthropic AI đang đàm phán vòng gọi vốn 5 tỷ USD với định giá 170 tỷ USD, gần gấp 3 lần so với đầu năm, mở đường cho đội ngũ sáng lập gia nhập hàng ngũ tỷ phú.
Anysphere – nền tảng AI do Michael Truell sáng lập – cũng tăng tốc mạnh. Từ mức định giá 9,9 tỷ USD vào tháng 6/2025, chỉ vài tuần sau công ty đã nhận đề nghị nâng lên 18-20 tỷ USD, đưa vị CEO 25 tuổi này tiến gần danh hiệu tỷ phú trẻ nhất ngành AI.
Nhiều công ty đang triển khai các thương vụ cổ phần thứ cấp để tạo thanh khoản. OpenAI được cho là đang đàm phán bán cổ phần nhân viên với định giá 500 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 300 tỷ USD trong tháng 3/2025. Song song, từ năm 2023 đến nay đã ghi nhận 73 sự kiện thanh khoản trong lĩnh vực AI, bao gồm M&A, IPO và thâu tóm cổ phần chi phối.
Meta cũng không đứng ngoài cuộc chơi khi chi 14,3 tỷ USD vào Scale AI, đưa nhà sáng lập Alexandr Wang gia nhập đội ngũ phát triển AI của tập đoàn.
Thung lũng Silicon – tâm chấn mới của sự giàu có
Khu vực Vịnh San Francisco đang trở thành trung tâm của làn sóng AI, tương tự thời hoàng kim dot-com. Năm 2024, các công ty tại đây huy động hơn 35 tỷ USD vốn mạo hiểm. Số tỷ phú tại San Francisco đạt 82 người, vượt xa New York (66 người), trong khi số triệu phú tăng gấp đôi trong 10 năm qua.
Sức nóng AI cũng thổi bùng giá bất động sản siêu sang tại đây, với những căn trên 20 triệu USD đạt kỷ lục giao dịch trong năm qua. Giá thuê, nhu cầu văn phòng công nghệ và thị trường nhà ở đều đảo chiều tăng mạnh, xoá đi gam màu ảm đạm của giai đoạn hậu đại dịch.
Các chuyên gia cho rằng khi các công ty AI tư nhân lần lượt IPO, khối tài sản khổng lồ này sẽ trở nên thanh khoản hơn, mở ra cơ hội vàng cho ngành quản lý tài sản. Tuy nhiên, hiện phần lớn giá trị vẫn “bị khóa” trong các công ty chưa niêm yết, đòi hỏi nhà quản lý phải tìm giải pháp tiếp cận qua thị trường thứ cấp hoặc hợp tác đầu tư chiến lược.
Giới tỷ phú AI, vốn quen với đổi mới, có thể sớm áp dụng AI để tái định hình cách thức quản lý tài sản, từ tư vấn đầu tư, quản lý rủi ro cho tới lập kế hoạch tài chính cá nhân. Dù vậy, nhu cầu về dịch vụ cá nhân hóa – như tư vấn thuế, lập kế hoạch thừa kế, chiến lược đầu tư bền vững – vẫn là yếu tố cốt lõi mà con người đảm nhiệm.
