0
0
Bất chấp áp lực chi phí vốn tăng cao làm bào mòn biên lãi ròng, ngành ngân hàng quý II/2026 vẫn ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận ấn tượng 15%. Tuy nhiên, đằng sau con số khả quan chung là một bức tranh tài chính đang phân hóa vô cùng mạnh mẽ.
Lực đẩy kép giúp vượt “bão” chi phí vốn
Bước vào nửa đầu năm 2026, nền kinh tế vĩ mô đối mặt với không ít thách thức đan xen. Tuy nhiên, dữ liệu từ các tổ chức phân tích hàng đầu như SSI Research, MBS, VCBS và NSI đều chung một nhận định: Ngành ngân hàng vẫn đang thể hiện sức chống chịu bền bỉ và tiếp tục là điểm sáng về tăng trưởng lợi nhuận. Ước tính, lợi nhuận sau thuế quý II/2026 của các ngân hàng niêm yết trong phạm vi theo dõi sẽ tăng trung bình 15% so với cùng kỳ năm ngoái, kéo theo mức tăng trưởng lũy kế 6 tháng đầu năm đạt xấp xỉ 16%.
Thành quả này không đến từ sự nới lỏng của thị trường, mà xuất phát từ khả năng linh hoạt xoay chuyển mô hình kinh doanh của các nhà băng. Động lực cốt lõi đầu tiên chính là sự bứt tốc của dòng vốn tín dụng. Với con số tăng trưởng tín dụng ước đạt 9% toàn ngành tính đến cuối quý II, dòng tiền đã được khơi thông hiệu quả, chảy mạnh vào các lĩnh vực xương sống của nền kinh tế là sản xuất và xuất khẩu.
Song song với tín dụng, nguồn thu ngoài lãi đang nổi lên như một “cứu cánh” hoàn hảo. Sự cải thiện trong doanh thu dịch vụ, kết hợp cùng dòng tiền từ các khoản thu hồi nợ đã qua xử lý rủi ro, đã bù đắp đáng kể cho những khoảng trống do mảng tín dụng truyền thống để lại.
Dù vậy, giới phân tích cũng chỉ ra rằng con đường bảo vệ biên lợi nhuận chưa bao giờ chông gai đến thế. Bài toán khó nhất hiện nay là biên lãi ròng (NIM) đang bị chèn ép nghiêm trọng, rơi xuống mức thấp quanh ngưỡng 3%. Nguyên nhân gốc rễ nằm ở sự “lệch pha” giữa huy động và cho vay: trong khi môi trường lãi suất cho vay được nỗ lực duy trì ở mức thấp để hỗ trợ doanh nghiệp, thì chi phí huy động vốn lại chưa thể giảm với tốc độ tương ứng.
Thêm vào đó, tảng băng chìm mang tên “nợ xấu” vẫn luôn hiện hữu, buộc nhiều tổ chức tín dụng phải hy sinh một phần lợi nhuận để duy trì bộ đệm dự phòng rủi ro ở mức an toàn.
Cuộc đua phân hóa: Kẻ bứt phá, người chậm nhịp
Khác với sự cất cánh đồng loạt của những chu kỳ nới lỏng tiền tệ trước đây, quý II/2026 chứng kiến sự phân hóa mang tính chiến lược giữa các ngân hàng. Theo thống kê từ SSI Research, dù có 11/13 ngân hàng được dự báo tăng trưởng, khoảng cách giữa nhóm dẫn đầu và phần còn lại đang bị kéo giãn đáng kể.
Đứng ở vị trí “ngôi sao” của quý này là VPBank. Ngân hàng này được ví như một hiện tượng khi lợi nhuận trước thuế dự phóng đạt từ 9.374 tỷ đến 10.400 tỷ đồng, tương đương mức tăng tốc ngoạn mục 51,9% – 67% so với cùng kỳ, cao nhất toàn hệ thống. Cùng chung mâm với VPBank ở nhóm bứt phá là MSB (tăng 62%, đạt khoảng 2.500 tỷ đồng) và HDBank (tăng 44% – 50%, đạt 6.800 – 7.000 tỷ đồng). Chìa khóa thành công của nhóm này nằm ở việc tăng trưởng tín dụng vượt trội, bảo vệ thành công NIM và khai thác triệt để các nguồn thu ngoài lãi.
Ở một góc độ khác, nhóm ngân hàng quốc doanh (Big 4) và các ngân hàng thương mại tư nhân top đầu lại chọn cho mình chiến lược “tăng trưởng bền vững”. MB, Techcombank, OCB hay TPBank ghi nhận mức tăng từ 16% đến 35%, không phụ thuộc vào việc bơm tín dụng ồ ạt mà tập trung quản trị rủi ro, kiểm soát chi phí và đa dạng hóa dịch vụ. Đối với khối Big 4, VietinBank được dự báo vươn lên dẫn đầu nhóm với lợi nhuận khoảng 13.800 tỷ đồng (tăng 14%).
Trong khi đó, Vietcombank vẫn là “nhà vô địch” về quy mô tuyệt đối với mức lợi nhuận dao động từ 12.200 – 12.827 tỷ đồng (tăng 11% – 16%), và BIDV bám sát với khoảng 9.400 – 9.921 tỷ đồng. Cơ cấu nguồn vốn ổn định và chi phí tín dụng giảm nhẹ là lợi thế giúp Big 4 duy trì nhịp độ vững chắc.
Trái ngược với bức tranh ngập sắc xanh, một vài “ông lớn” lại đang phải lùi bước để củng cố nền tảng. Sacombank là cái tên chịu áp lực nặng nề nhất trong quý này. Các dự báo từ SSI, MBS và VCBS đều chỉ ra mức sụt giảm lợi nhuận sâu của Sacombank (từ 5% đến 42%, dao động quanh mức 1.666 – 4.500 tỷ đồng). Gánh nặng này chủ yếu xuất phát từ chi phí dự phòng rủi ro tín dụng khổng lồ, đặc biệt là quá trình xử lý khối nợ liên quan đến Bamboo Airways và kế hoạch đấu giá 32,5% cổ phần VAMC.
Bên cạnh Sacombank, ACB cũng dự kiến ghi nhận lợi nhuận đi ngang hoặc giảm nhẹ (giảm khoảng 7%, đạt 5.650 tỷ đồng) do áp lực từ nền tảng so sánh lợi nhuận quá cao của cùng kỳ năm 2025, kết hợp với tín dụng tăng trưởng khiêm tốn. Tương tự, LPBank, Eximbank và VIB cũng lọt vào danh sách các nhà băng có lợi nhuận chững lại hoặc suy giảm khi không còn những khoản thu nhập đột biến hậu thuẫn.
Có thể thấy, giữa bối cảnh chi phí vốn trở nên đắt đỏ, cuộc đua lợi nhuận của ngành ngân hàng trong năm 2026 không còn dành cho số đông. Đây là thời kỳ mà năng lực quản trị rủi ro, khả năng số hóa dịch vụ và sức mạnh cốt lõi của từng ngân hàng sẽ quyết định ai là người nắm giữ thị phần trong chu kỳ kinh tế mới.
