Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), trong đó đáng chú ý là đề xuất đánh thuế thu nhập cá nhân 0,1% trên giá chuyển nhượng đối với giao dịch vàng miếng.
Đây là lần đầu tiên hoạt động mua bán vàng miếng của cá nhân được đưa vào diện chịu thuế, đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong quản lý thị trường vàng đang biến động mạnh thời gian qua.

Tại họp báo thường kỳ chiều 3/10, ông Lưu Đức Huy, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, Giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính), cho biết nội dung này được xây dựng sau quá trình trao đổi với Ngân hàng Nhà nước và đánh giá tác động từ thực tiễn thị trường. “Sau khi trao đổi với Ngân hàng Nhà nước, Bộ đã trình Chính phủ và đưa vào dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định thu thuế đối với giao dịch chuyển nhượng vàng miếng, không áp dụng với vàng nguyên liệu và vàng trang sức mỹ nghệ”, ông Huy cho biết.
Theo dự thảo, mức thuế suất 0,1% sẽ được tính trên giá chuyển nhượng vàng miếng, tức là giá mà người dân bán ra, thay vì dựa trên lợi nhuận thu được. Dự kiến, Chính phủ sẽ quy định cụ thể thời điểm áp dụng sau khi luật được Quốc hội thông qua.
Bộ Tài chính lý giải mục tiêu và cơ sở pháp lý của chính sách
Đại diện Bộ Tài chính cho biết, theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP và Nghị định 232/2023/NĐ-CP, cá nhân không được phép kinh doanh vàng miếng, do đó hiện chưa có cơ chế đánh thuế thu nhập cá nhân đối với loại giao dịch này. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều người vẫn mua đi bán lại vàng miếng với quy mô lớn như một hình thức đầu tư, khiến thị trường xuất hiện biến động mạnh và khoảng cách giá trong nước – thế giới ngày càng giãn rộng.
Vì vậy, Bộ Tài chính đề xuất coi thu nhập từ giao dịch vàng miếng là “thu nhập khác” – tương tự các khoản thu nhập không thường xuyên khác – để đưa vào diện chịu thuế. Việc thu thuế ở mức 0,1% trên giá chuyển nhượng được đánh giá là phù hợp, không gây áp lực lớn cho người dân nhưng giúp tăng tính minh bạch và tạo cơ sở dữ liệu về giao dịch vàng miếng.
Theo ông Huy, chính sách này cũng nhằm hướng tới kiểm soát tốt hơn các dòng vốn đầu cơ, hạn chế việc người dân đổ xô mua vàng khi giá biến động, đồng thời góp phần ổn định thị trường tiền tệ. “Việc áp thuế với giao dịch vàng miếng không chỉ giúp tăng thu ngân sách mà còn điều tiết hành vi đầu tư, hướng tới sự lành mạnh của thị trường vàng trong nước”, đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh.
Tác động dự kiến tới thị trường vàng và hành vi đầu tư
Đề xuất này xuất hiện trong bối cảnh giá vàng trong nước liên tục lập đỉnh mới, với mức bán ra vượt 138 triệu đồng/lượng, cao hơn giá vàng thế giới hơn 20 triệu đồng/lượng. Khoảng cách chênh lệch lớn đã làm gia tăng hoạt động đầu cơ ngắn hạn, khiến thị trường vàng trở nên kém ổn định và khó kiểm soát.
Theo các chuyên gia, nếu được thông qua, chính sách thuế này có thể làm giảm bớt tính hấp dẫn của việc đầu tư lướt sóng vàng miếng, đồng thời chuyển hướng dòng tiền sang các kênh khác như chứng khoán, trái phiếu hoặc bất động sản. Điều này sẽ giúp cân bằng nguồn vốn trong nền kinh tế, giảm bớt tình trạng đầu tư mang tính “trú ẩn” vào vàng.