0
0
Ngày 22/6/2026, thay mặt Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành kết luận về việc tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Văn bản này đặt ra yêu cầu mang tính bước ngoặt là sửa đổi chính sách hình sự theo hướng giảm hình phạt tù, tăng chế tài xử lý bằng kinh tế đối với các sai phạm thuộc lĩnh vực kinh tế, công nghệ nhằm khuyến khích nguồn lực đầu tư.
Định hướng nhân văn và loại trừ trách nhiệm hình sự cho rủi ro khách quan
Theo kết luận của Bộ Chính trị, tư duy phòng chống tội phạm thời gian tới cần chuyển dịch mạnh mẽ từ ứng phó, xử lý sang phòng ngừa và quản trị rủi ro. Việc điều tra, truy tố, xét xử phải đảm bảo tính chuyên nghiệp, hiện đại, không để xảy ra oan sai hay lọt tội phạm, đặc biệt là không làm cản trở sự phát triển cùng các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.
Chính sách xử lý mới sẽ ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính và tổ chức theo từng mức độ sai phạm. Đối với các trường hợp bắt buộc phải xử lý hình sự, cơ quan chức năng sẽ cho phép người vi phạm khắc phục hậu quả kinh tế trước trong một thời hạn cụ thể, xem đây là căn cứ quan trọng để quyết định các bước xử lý tiếp theo.
Đáng chú ý, đối với lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – những mảng được xác định là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới nhưng tiềm ẩn rủi ro cao – khung pháp lý sẽ được hoàn thiện theo hướng phù hợp hơn. Cụ thể, chính sách sẽ định hướng loại trừ trách nhiệm hình sự đối với các rủi ro khách quan vì lợi ích chung, đồng thời xem xét giảm trách nhiệm đối với các sai phạm không có động cơ vụ lợi và đã chủ động khắc phục hậu quả.
Định hướng này đồng nhất với tinh thần Nghị quyết 04 của Trung ương ngày 1/4 về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Nghị quyết này yêu cầu xử lý sai phạm nghiêm minh, kịp thời nhưng phải nhân văn, thuyết phục, lấy lợi ích quốc gia – dân tộc làm căn cứ và ưu tiên thu hồi tối đa tài sản bị thất thoát.
Thắt chặt chế tài với tội phạm môi trường và an toàn thực phẩm
Trái ngược với xu hướng giảm nhẹ và tăng tính kinh tế cho lĩnh vực kinh tế – công nghệ, Bộ Chính trị yêu cầu nghiên cứu áp dụng chính sách hình sự và chế tài nghiêm khắc hơn đối với các loại tội phạm về môi trường, an toàn thực phẩm và xâm hại sức khỏe cộng đồng. Các cơ quan chức năng được giao sớm xây dựng, triển khai chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống tội phạm giai đoạn 2026-2035 nhằm giải quyết căn cơ nguyên nhân phát sinh vi phạm từ sớm, từ xa.
Bên cạnh đó, kết luận cũng yêu cầu các cơ quan tiến hành tổng rà soát để triệt phá tận gốc các tổ chức, đường dây, băng nhóm và tụ điểm phức tạp. Kiểm soát hiệu quả các lĩnh vực then chốt, trọng yếu có nguy cơ cao phát sinh tham nhũng, lãng phí và tiêu cực, chú trọng tối đa vào khâu thu hồi tài sản do phạm tội mà có.
Song song với công tác đấu tranh, công tác thi hành án phạt tù, giáo dục và cải tạo phạm nhân cũng sẽ được đổi mới. Nhà nước sẽ tập trung thực hiện hiệu quả các biện pháp đào tạo nghề, tạo việc làm và hỗ trợ vốn cho người sau cai nghiện ma túy cũng như người chấp hành xong án phạt tù để họ thuận lợi tái hòa nhập cộng đồng.
