
Thị trường năng lượng trong nước vừa ghi nhận một đợt điều chỉnh quan trọng vào chiều ngày 8/1, mang lại những tín hiệu trái chiều cho cả người tiêu dùng lẫn các đơn vị kinh doanh.
Theo thông báo mới nhất từ Liên Bộ Công Thương – Tài chính, giá bán lẻ các mặt hàng xăng và dầu hỏa đồng loạt giảm, trong khi dầu mazut lại có sự gia tăng nhẹ. Đây là kết quả của một quá trình theo sát diễn biến giá thành phẩm xăng dầu thế giới, đồng thời kết hợp với các công cụ điều tiết tài chính nhằm đảm bảo sự ổn định cho nền kinh tế vĩ mô.
Điều chỉnh giảm giá các mặt hàng xăng dầu và tác động từ bối cảnh toàn cầu
Trong kỳ điều hành này, người tiêu dùng đón nhận tin vui khi các mặt hàng xăng phổ biến đều giảm giá đáng kể. Cụ thể, xăng E5RON92 hiện có mức giá trần là 18.233 đồng/lít, sau khi đã giảm thêm 205 đồng. Tương tự, mặt hàng xăng cao cấp hơn là RON95-III cũng ghi nhận mức giảm mạnh 357 đồng, đưa giá bán xuống không quá 18.560 đồng/lít. Sự sụt giảm này không chỉ giới hạn ở nhóm xăng mà còn lan sang các loại dầu thắp sáng và vận tải.
Dầu diesel 0.05S giảm 194 đồng xuống còn 17.061 đồng/lít, và dầu hỏa giảm 135 đồng, chốt ở mức 17.559 đồng/lít. Ở chiều ngược lại, dầu mazut 180CST 3.5S lại chứng kiến mức tăng nhẹ 58 đồng, lên mức 13.403 đồng/kg.
Nguyên nhân dẫn đến sự biến động này chủ yếu bắt nguồn từ những chuyển động phức tạp trên sàn giao dịch năng lượng quốc tế. Trong những ngày vừa qua, giá dầu thế giới chịu sự tác động mạnh mẽ từ các quyết sách của khối OPEC+. Việc tổ chức này thống nhất giữ nguyên sản lượng khai thác trong quý I đã tạo ra những luồng dư luận trái chiều, khiến giá nhiên liệu thế giới tăng giảm không đồng nhất tùy theo từng mặt hàng.
Theo số liệu thống kê, giá bình quân mỗi thùng xăng RON 95 đã hạ khoảng 2,4%, xuống mức 72,2 USD. Trong khi đó, dầu diesel và mazut cũng có mức giảm nhẹ lần lượt là 1,3% và 0,1%.
Sự sụt giảm liên tục của giá xăng dầu trong vòng hai tháng qua đã góp phần quan trọng trong việc tiết giảm chi phí nhiên liệu đầu vào cho sản xuất và đời sống. Tuy nhiên, ở góc độ quản lý cung ứng, tình trạng giá giảm kéo dài cũng đặt ra không ít thách thức. Một số doanh nghiệp đầu mối lớn chia sẻ rằng, việc giá liên tục đi xuống khiến họ gặp khó khăn trong việc cân đối nguồn hàng và đảm bảo hiệu quả kinh doanh, do lượng hàng tồn kho được nhập ở mức giá cao trước đó.
Thực trạng quỹ bình ổn và những thách thức trong quản trị nguồn cung
Một công cụ quan trọng trong việc kiểm soát lạm phát và ổn định giá cả chính là Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Tính đến cuối quý III năm vừa qua, số dư của quỹ này vẫn duy trì ở mức khá ấn tượng với hơn 5.617 tỷ đồng. Trong đó, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) – đơn vị nắm giữ gần một nửa thị phần bán lẻ trong nước – đóng góp hơn 3.086 tỷ đồng vào tổng số dư. Các doanh nghiệp khác như Dầu khí Đồng Tháp, Xuất nhập khẩu Thanh Lễ hay Saigon Petro cũng ghi nhận mức dư từ 300 đến 460 tỷ đồng.
Tuy nhiên, bức tranh tài chính của các doanh nghiệp không hoàn toàn đồng nhất. Trái ngược với xu hướng thặng dư, một số đơn vị như PVOIL đang phải đối mặt với tình trạng âm quỹ lên tới hơn 138 tỷ đồng. Các đơn vị khác như Bình Minh Petro hay Trường An cũng rơi vào trạng thái tương tự. Điều đáng chú ý là kể từ tháng 10 năm trước, cơ quan quản lý đã tạm dừng việc trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn.
Điều này dẫn đến việc số dư tổng thể giảm gần 1.000 tỷ đồng so với thời điểm cuối năm trước. Lý giải về sự sụt giảm này, đại diện Bộ Tài chính cho biết nguyên nhân chính là do một số doanh nghiệp đã ngừng vai trò đầu mối kinh doanh xăng dầu, dẫn đến việc tiền quỹ được kết chuyển và nộp trực tiếp vào ngân sách nhà nước thay vì hiển thị trên báo cáo quỹ chung.
Nhìn rộng ra thị trường quốc tế vào phiên sáng nay, giá dầu thô đang có xu hướng đảo chiều tăng nhẹ sau một phiên giảm sâu. Cụ thể, dầu WTI đã tăng lên mức 56,24 USD/thùng, tương đương mức tăng 0,45%. Dầu Brent cũng ghi nhận sự khởi sắc khi chạm mốc 60,24 USD/thùng. Sự phục hồi nhẹ này cho thấy thị trường năng lượng luôn tiềm ẩn những biến số khó lường, đòi hỏi các cơ quan quản lý trong nước phải có sự linh hoạt và nhạy bén trong công tác điều hành giá.
Việc kết hợp hài hòa giữa lợi ích của người dân, doanh nghiệp và nhà nước thông qua công cụ giá và quỹ bình ổn sẽ tiếp tục là bài toán then chốt để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong thời gian tới.