Áp lực trái phiếu đáo hạn

Tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn tính tới ngày 13/5/2025 (sau khi loại trừ phần đã mua lại) khoảng 205.000 tỷ đồng, tương đương năm 2024 và ước tính sẽ tăng lên 262.000 tỷ đồng trong năm 2026. Áp lực tái tài trợ sẽ là rất lớn đối với nhiều tổ chức phát hành.

Thị trường trái phiếu: Ngân hàng độc diễn

Theo số liệu của Công ty Chứng khoán Thiên Việt, tháng 4/2025 đánh dấu sự phục hồi mạnh của thị trường trái phiếu doanh nghiệp khi tổng giá trị phát hành đạt 46.900 tỷ đồng, tăng 173% so với tháng 3 và tăng 138% so với cùng kỳ năm 2024. Phát hành riêng lẻ vẫn là hình thức chủ yếu, đóng góp gần 90% giá trị phát hành trong tháng.

Xét theo nhóm ngành, ngân hàng và bất động sản là hai nhóm phát hành năng động nhất trên thị trường. Đối với ngân hàng, nhu cầu vốn để đáp ứng giải ngân tín dụng trong bối cảnh huy động chậm cùng với nhu cầu vốn cấp 2 để củng cố hệ số an toàn vốn là lý do chính khiến các nhà băng tăng phát hành giấy tờ có giá. Đối với nhóm bất động sản, việc đẩy mạnh phát hành trái phiếu là nhằm chuẩn bị vốn cho dự án mới và cơ cấu lại nợ.

Về kỳ hạn, kỳ hạn trái phiếu 1 – 3 năm chiếm trên 80% lượng phát hành trong tháng 4/2025, tập trung chủ yếu ở các ngân hàng.

Cùng với phát hành mới, hoạt động mua lại trái phiếu của các doanh nghiệp tăng mạnh trong tháng 4/2025, nhưng tính chung trong 4 tháng đầu năm nay vẫn giảm so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong tháng 4/2025, các tổ chức phát hành mua lại trước hạn với giá trị 12.164 tỷ đồng, tăng 42% so với tháng 3, nhưng giảm 35% so với cùng kỳ năm 2024. Ngân hàng là nhóm mua lại trước hạn chủ yếu, có thể kể đến Techcombank mua lại 3.000 tỷ đồng, MSB mua lại 2.800 tỷ đồng.

Lũy kế 4 tháng đầu năm 2025, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp được mua lại trước hạn đạt 39.379 tỷ đồng, thấp hơn 17% so với cùng kỳ năm 2024. Bất động sản và ngân hàng dẫn đầu về giá trị mua lại, lần lượt là 15.125 tỷ đồng (chiếm 38%) và 10.502 tỷ đồng (chiếm 27%).

Áp lực trái phiếu đáo hạn sẽ sớm tăng trở lại

Trong 4 tháng đầu năm 2025, tổng dư nợ trái phiếu doanh nghiệp chậm thanh toán ước tính khoảng 203.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, áp lực đáo hạn trái phiếu có thể sẽ tăng trở lại từ tháng 8/2025 và duy trì ở mức cao cho đến hết năm 2026. Thời gian cao điểm đáo hạn trái phiếu dự kiến vào tháng 12/2025, tháng 5 – 6/2026 và tháng 12/2026, đến từ khối lượng phát hành lớn trong giai đoạn nửa cuối năm 2021 và nửa đầu năm 2022.

Theo tính toán, các tháng này ghi nhận giá trị đáo hạn (đã loại trừ phần được mua lại trước hạn) đều vượt 40.000 tỷ đồng, tập trung vào các tổ chức phát hành lớn thuộc nhóm ngân hàng và bất động sản. Trong khi nhiều ngân hàng đã chủ động mua lại trước hạn phần lớn các lô phát hành giai đoạn 2020 – 2021, nhóm bất động sản vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng mới và tái tài trợ bằng kênh phát hành trái phiếu do vướng mắc pháp lý và dòng tiền chưa cải thiện rõ rệt, khiến tỷ trọng đáo hạn chưa giảm nhiều trong giai đoạn 2025 – 2026.

Đáng lưu ý, trong tháng 4/2025, số lượng và giá trị trái phiếu doanh nghiệp chậm thanh toán tiếp tục tăng. Cụ thể, trong tháng 4 năm nay, thị trường ghi nhận thêm 151 mã trái phiếu doanh nghiệp chậm thanh toán nghĩa vụ nợ, tăng 4 mã trái phiếu so với cùng kỳ năm ngoái và tổng giá trị vi phạm mới là 28.180 tỷ đồng, gấp 2,4 lần cùng kỳ năm trước. Một số tổ chức phát hành có giá trị trái phiếu doanh nghiệp chậm trả lớn là Bông Sen (4.800 tỷ đồng), Hoàng Anh Gia Lai (3.949 tỷ đồng), Tập đoàn R&H (2.000 tỷ đồng).

Lũy kế 4 tháng đầu năm 2025, tổng dư nợ trái phiếu doanh nghiệp chậm thanh toán ước tính khoảng 203.000 tỷ đồng, chiếm 16% tổng dư nợ toàn thị trường, trong đó nhóm bất động sản, xây dựng và vật liệu tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo với 67%. Với tỷ lệ vi phạm duy trì quanh 16% và giá trị chậm trả phát sinh mới trong tháng 4/2025 tăng gần 43% so với tháng 3, dòng tiền hoạt động tại nhiều tổ chức phát hành, đặc biệt trong nhóm bất động sản chưa cho thấy dấu hiệu cải thiện rõ rệt, thể hiện qua việc không phát sinh đợt mua lại sớm đáng kể hoặc huy động vốn mới thành công.

Trong bối cảnh đó, thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn tiềm ẩn rủi ro thanh khoản trong nửa cuối năm 2025, nếu khả năng tái tài trợ không được khơi thông rõ ràng hơn.