0
0
Chỉ số giá tiêu dùng CPI bình quân 9 tháng đầu năm đã tăng 4,52%, chạm ngưỡng mục tiêu khoảng 4,5% của cả năm. Dư địa điều hành giá thu hẹp đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách vĩ mô nhằm kiểm soát lạm phát, giữ vững không gian tăng trưởng.
Sức ép thị trường hàng hóa và vai trò của quỹ bình ổn
Tình hình kinh tế 9 tháng đầu năm ghi nhận nhiều biến động phức tạp trên thị trường hàng hóa toàn cầu. Chỉ số giá tiêu dùng CPI bình quân trong giai đoạn này đã tăng 4,52%, chạm ngưỡng mục tiêu khoảng 4,5% của cả năm. Thực tế này khiến dư địa điều hành giá cho quý cuối năm gần như không còn. Sáng 9/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã chủ trì cuộc họp khẩn nhằm tìm giải pháp kiểm soát giá cả.
Theo đánh giá từ Bộ Tài chính, giá cả đi lên vào quý I, hạ nhiệt trong quý II, rồi tăng trở lại từ quý III. Tác nhân chính đến từ bên ngoài khi xung đột tại Trung Đông đẩy giá năng lượng thế giới lên cao. Chỉ riêng giá xăng dầu trong nước đã phải điều chỉnh 47 lần kể từ đầu năm nay. Áp lực chi phí nhanh chóng lan sang các khoản chi tiêu thiết yếu của mỗi gia đình như nhà ở, đi lại hay bữa ăn hàng ngày.
Quý cuối năm luôn là cao điểm tiêu dùng, trong khi nhu cầu vật liệu cho đầu tư tiếp tục tăng mạnh. Nhiều ý kiến tại cuộc họp chỉ ra rằng để duy trì mặt bằng lạm phát không tăng, các chính sách giảm thuế phí cần được kéo dài. Đồng thời, quỹ bình ổn giá cần duy trì hoạt động đến hết năm nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Việc dùng quỹ có thời điểm tới 2.000 đồng/lít đối với dầu diesel đã mang lại hiệu quả bình ổn rất rõ rệt.
Cụ thể, công cụ này đã kéo mức tăng giá nhiên liệu từ hơn 19% trong tháng 8 xuống chưa tới 5% trong tháng 9. Bà Phan Thị Thắng, Thứ trưởng Bộ Công Thương xác nhận quỹ bình ổn giá tạm ứng từ ngân sách đã chi cho doanh nghiệp khoảng 1.048 tỷ đồng. Hiện tại, số dư của quỹ trong nguồn 8.000 tỷ vẫn còn khoảng 6.942 tỷ đồng. Nguồn lực này đủ khả năng hỗ trợ cơ quan quản lý can thiệp kịp thời vào thị trường.
Phối hợp chính sách tiền tệ và tài khóa hỗ trợ tăng trưởng
Không chỉ chịu sức ép từ giá năng lượng, mặt bằng chi phí ngành xây dựng cũng tạo ra nhiều thách thức. Giá xi măng, cát vẫn tiếp tục tăng, trong khi việc công bố giá vật liệu ở nhiều địa phương còn chậm chạp. Ông Nguyễn Xuân Sang, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho biết trong 3 tháng cuối năm sẽ thành lập các tổ kiểm tra. Lực lượng này sẽ triển khai nhiệm vụ liên quan đến giá vật liệu nhằm xử lý nghiêm các vi phạm.
Bối cảnh kinh tế vĩ mô cuối năm còn chịu sự chi phối từ việc dòng vốn đầu tư công giải ngân dồn dập. Khối lượng vốn lớn đi vào thị trường tạo áp lực tổng cầu, trong khi không gian chính sách tiền tệ chịu nhiều sức ép. Ông Phạm Thanh Hà, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhận định cơ quan này sẽ điều hành linh hoạt thị trường tiền tệ. Trọng tâm là ổn định thanh khoản, cố gắng kiềm chế tốc độ tăng của lãi suất trên thị trường.
Đại diện cơ quan quản lý tiền tệ khẳng định lãi suất huy động vốn có thể sẽ tăng cao hơn để đảm bảo thanh khoản. Ngược lại, mặt bằng lãi suất cho vay sẽ duy trì tốc độ tăng thấp hơn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi. Mục tiêu giữ mặt bằng giá ổn định để người dân, doanh nghiệp yên tâm bước vào cao điểm cuối năm vẫn không đổi. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục phối hợp linh hoạt, đồng bộ.
Việc phối hợp hiệu quả trong điều hành chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác là vô cùng cần thiết. Yêu cầu này nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Nền kinh tế cần được tạo dư địa hỗ trợ tăng trưởng, nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài. Kiểm soát giá cả lúc này là cách giữ dư địa để nền kinh tế năm nay vững vàng về đích.
