0
0
Một trong những điểm nổi bật tại mùa đại hội cổ đông của các ngân hàng thương mại năm 2026 vừa qua là làn sóng đề xuất thành lập ngân hàng con tại Trung tâm tài chính quốc tế. Đã có 7 ngân hàng được đại hội đồng cổ đông thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn sở hữu tại Trung tâm tài chính quốc tế (VIFC), gồm Vietcombank, HDBank, SHB, MB, TPBank, LPBank và Nam A Bank.
Đại hội cổ đông của Vietcombank đã thông qua chủ trương thành lập ngân hàng thương mại 100% vốn trong nước tại VIFC, với vốn điều lệ dự kiến 3.000 tỉ đồng, cho phép Vietcombank tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị tài chính khu vực và toàn cầu trong khuôn khổ pháp lý đặc thù.
TPBank cũng thông qua chủ trương thành lập ngân hàng con 100% vốn tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam ở TPHCM (VIFC-HCMC) với vốn điều lệ 3.000 tỉ đồng. Đồng thời, ngân hàng này định hướng mở rộng sang lĩnh vực bảo hiểm thông qua góp vốn thành lập công ty bảo hiểm phi nhân thọ quy mô khoảng 400 tỉ đồng, từng bước hoàn thiện hệ sinh thái tài chính.
Các ngân hàng trong IFC đóng vai trò là kênh dẫn vốn chủ lực, thực hiện nhiệm vụ thu hút và phân bổ vốn từ các định chế tài chính toàn cầu vào Việt Nam; đồng thời là cầu nối trực tiếp giữa hệ thống tài chính trong nước với mạng lưới thanh toán toàn cầu (SWIFT, CBDC xuyên biên giới), góp phần giảm chi phí, rào cản, độ trễ và rủi ro trong dòng vốn và thương mại quốc tế.
Không chỉ dừng lại ở hoạt động tín dụng, các ngân hàng lớn tham gia sâu vào việc xây dựng nền tảng kỹ thuật và hạ tầng tài chính cho Trung tâm, bao gồm phát triển hệ thống thanh toán, lưu ký, bù trừ, xây dựng nền tảng công nghệ lõi (core banking) hiện đại và tham gia vận hành Sở giao dịch hàng hóa cũng như thị trường vốn. Nhờ đó, các ngân hàng trong IFC có điều kiện phát triển các sản phẩm, dịch vụ tài chính chuyên sâu như tài chính xanh, tài chính chuỗi cung ứng xuyên biên giới, ngân hàng đầu tư, quản lý quỹ toàn cầu và các dịch vụ liên quan đến tài sản số, góp phần nâng cấp toàn bộ hệ sinh thái tài chính Việt Nam.
Việc tham gia IFC cho phép các ngân hàng mở rộng vai trò truyền thống, hướng đến các mục tiêu chiến lược cụ thể như: thành lập pháp nhân riêng trong Trung tâm (công ty con hoặc đơn vị thành viên) để tách bạch rủi ro; tham gia các lĩnh vực tài chính phức tạp (ngân hàng đầu tư, tài chính xuyên biên giới); hợp tác về công nghệ tài chính, biến IFC thành môi trường thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh doanh mới.
Tham gia IFC, các ngân hàng đứng trước nhiều cơ hội phát triển vượt trội. Trước hết, các ngân hàng được tiếp cận thị trường vốn quốc tế và khách hàng toàn cầu, có thể huy động vốn với chi phí cạnh tranh từ các định chế tài chính quốc tế (ADB, IFC, WB, các quỹ đầu tư toàn cầu), phục vụ trực tiếp nhà đầu tư nước ngoài, tập đoàn đa quốc gia và mở rộng quan hệ đại lý với các ngân hàng quốc tế hàng đầu như J.P. Morgan, HSBC, Standard Chartered…
Bên cạnh đó, IFC là môi trường lý tưởng để phát triển các sản phẩm, dịch vụ tài chính tiên tiến, tham gia thị trường vàng, tài sản số, chứng chỉ quỹ đầu tư mới, sản phẩm phái sinh, công cụ phòng ngừa rủi ro hiện đại, cũng như thử nghiệm CBDC và các mô hình ngân hàng số. Đây cũng là cơ hội học hỏi thông lệ quốc tế (Basel III/IV, IFRS), xây dựng thương hiệu, uy tín trên trường quốc tế, thu hút nhân tài nhờ chính sách ưu đãi thuế, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và chuẩn mực quản trị.
Các ngân hàng Việt Nam có lợi thế cạnh tranh rõ rệt nhờ am hiểu thị trường và văn hóa bản địa, sở hữu mạng lưới khách hàng doanh nghiệp lớn có nhu cầu quốc tế hóa, duy trì quan hệ đối tác chiến lược với các tập đoàn kinh tế lớn trong nước (Vingroup, Petrolimex, Viettel) và thể hiện sự linh hoạt trong triển khai, vận hành so với các ngân hàng ngoại.
Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, các ngân hàng trong IFC cũng đối mặt với nhiều rủi ro và thách thức liên quan đến pháp lý, tuân thủ, kiểm soát dòng vốn, tín dụng, thị trường, vận hành, công nghệ cũng như rủi ro từ việc kết nối thanh khoản giữa các trung tâm tài chính khác.
Kinh nghiệm từ các ngân hàng quốc tế là bài học đáng tham khảo. Chẳng hạn, BNP Paribas (Pháp) xây dựng hệ sinh thái nhân sự thích ứng cao, tuyển dụng, đào tạo bài bản, thiết lập “Trung tâm Tài chính” nội bộ để quản lý dữ liệu, kiểm soát báo cáo theo IFRS và đảm bảo tuân thủ quy định thanh khoản. BBVA (Tây Ban Nha) thực hiện luân chuyển nhân sự giữa các thị trường, phá vỡ “vùng an toàn” để tạo ra giải pháp sáng tạo. UOB (Singapore) nhấn mạnh năng lực chuyên môn về quản trị rủi ro, tuân thủ và công nghệ là những yếu tố cốt lõi.
Bài học chính từ các ngân hàng lớn trên thế giới là khả năng vận hành một cỗ máy vừa kỷ luật cao (đáp ứng giám sát và rủi ro toàn cầu), vừa linh hoạt (thích nghi với văn hóa, tốc độ và nhu cầu địa phương), coi trung tâm tài chính như “phòng thí nghiệm sống” để phát triển năng lực cạnh tranh xuyên biên giới.
