
Tiền có mua được hạnh phúc không? Đây là một câu hỏi muôn thuở mà nhiều người, bao gồm cả các triết gia, nhà kinh tế học và nhà tâm lý học, đã từng suy ngẫm.
Những câu hát nổi tiếng như “Mo Money Mo Problems” của Notorious B.I.G. hay “Having money’s not everything/ Not having it is” của Kanye West đều chỉ ra rằng có nhiều tiền và không có đủ tiền đều có thể dẫn đến sự không hạnh phúc.
Tiền và Hạnh Phúc: Quan điểm khoa học
Tuy nhiên, theo nhà tâm lý học xã hội Elizabeth Dunn, quan điểm rằng tiền không thể mua được hạnh phúc là hoàn toàn sai lầm. Dunn, một giáo sư trong khoa tâm lý học tại Đại học British Columbia ở Canada, nghiên cứu về cách tận hưởng tiền bạc. Cô là đồng tác giả của cuốn sách “Happy Money: The Science of Happier Spending,” và tin rằng tiền hoàn toàn có thể mua
Nghiên cứu về mối quan hệ giữa tiền và hạnh phúc
Một nghiên cứu nổi tiếng từ tháng 9 năm 2010 đã đề xuất rằng hạnh phúc tăng lên cùng với thu nhập cho đến khi thu nhập đạt đến một ngưỡng nhất định (khoảng 75.000 USD), sau đó hạnh phúc sẽ ổn định.
Nhưng một phân tích lại nghiên cứu đó vào năm 2023 cùng với một nghiên cứu thứ hai được công bố vào tháng 1 năm 2021 cho thấy rằng sự giảm bớt hạnh phúc chủ yếu xảy ra ở những người không hạnh phúc nhất, bất kể thu nhập của họ.
Dù bạn có hạnh phúc đến đâu và có bao nhiêu tiền, bạn sẽ trở lại mức độ hạnh phúc cơ bản của mình sau một trải nghiệm tích cực hoặc tiêu cực, theo các nhà nghiên cứu. Đây là một khái niệm được gọi là thích nghi khoái lạc. Ví dụ, niềm vui khi mua một chiếc xe mới hoặc nhận được một khoản tăng lương sẽ giảm dần sau một thời gian; chúng chỉ trở thành trạng thái bình thường của sự việc.
Những nghiên cứu mới về tác động của tiền đối với hạnh phúc
Một nghiên cứu nổi tiếng cho rằng việc trúng số không làm bạn hạnh phúc hơn. Tuy nhiên, Elizabeth Dunn chỉ ra rằng nghiên cứu này không được thực hiện tốt lắm. Khi xem xét các nghiên cứu tốt hơn, lớn hơn và mới hơn, rõ ràng là việc trúng số có thể làm bạn hạnh phúc hơn và những lợi ích đó không hoàn toàn biến mất ngay cả sau vài thập kỷ.
Nếu bạn có được khoản tiền đó — dù từ việc tăng lương, thừa kế hay một loại tài sản bất ngờ nào khác — bạn nên cân nhắc kỹ về cách tiêu tiền, Dunn nói. Bởi vì tiền không chỉ tự động rơi xuống chúng ta dưới dạng những giọt hạnh phúc; chúng ta phải tìm cách biến nó thành hạnh phúc.
5 mẹo tối đa hóa niềm vui từ tiền bạc
Dưới đây là năm mẹo của Elizabeth Dunn để tối đa hóa niềm vui từ tiền bạc:
1. Mua trải nghiệm, không phải mua hàng hóa
Phần lớn, niềm vui từ việc mua những thứ mới sẽ giảm dần khá nhanh, nhưng trải nghiệm, vốn mang tính tạm thời, lại mang lại một mức độ vui vẻ lâu dài. Việc mua những thứ như các chuyến đi và các bữa ăn đặc biệt có thể mang lại nhiều hạnh phúc hơn so với việc mua các vật phẩm. Vì vậy, hãy từ bỏ đôi giày thể thao hợp mốt thứ 12 của bạn và đặt bữa tối tại một nhà hàng đặc biệt thay vì mua đồ vật.
2. Biến nó thành một điều đặc biệt
Một cách để chống lại sự thích nghi khoái lạc là làm cho những gì bạn mua trở nên đặc biệt. Đừng chỉ mua những thứ bạn thích mọi lúc mà không suy nghĩ. Thay vào đó, hãy cân nhắc việc tạm dừng những thứ bạn yêu thích, và điều này sẽ giúp bạn cảm nhận được niềm vui nhiều hơn từ chúng. Ví dụ, nếu bạn thường xuyên mua sinh tố cải xoăn, hãy thử tạm dừng một thời gian để làm mới khả năng thưởng thức chúng.
3. Mua thời gian
Khái niệm ở đây là trả tiền cho một dịch vụ để tặng cho bản thân thêm thời gian. Xem xét liệu có nhiệm vụ nào mà bạn chán ghét, và nếu có, bạn có thể dùng tiền để thoát khỏi nó không?
Dunn cho biết việc mua thời gian là một cách tuyệt vời và chưa được tận dụng nhiều để biến tiền thành hạnh phúc. Vì vậy, hãy thuê ai đó thay vì dành một buổi chiều thứ bảy để chà rửa phòng tắm, cắt cỏ hoặc lắp ráp một chiếc kệ từ Ikea.
4. Trả trước, tiêu sau
Sự trì hoãn sự hài lòng làm bạn gần như quên đi chi phí. Khi chúng ta trả trước và thực sự trì hoãn việc tiêu thụ, chúng ta có thể thưởng thức những gì chúng ta mua như thể nó là miễn phí. Như một phần thưởng thêm, bạn có thể nhận được một số niềm vui từ việc đơn giản là mong đợi điều đó.
5. Tặng cho người khác
Gọi đó là việc lan tỏa niềm vui hoặc trả trước — đó là một chủ đề xuyên suốt mùa này của Chasing Life tập trung vào hạnh phúc. Bạn chuyển sự tập trung từ bản thân sang người khác. Hãy nghĩ về việc sử dụng tiền theo những cách có thể thực sự mang lại lợi ích cho người khác thay vì bản thân.
Ví dụ, bạn có thể quyên góp cho tổ chức từ thiện, mời một người bạn đi ăn tối hoặc giúp đỡ một người lạ theo cách nhỏ bé, bất ngờ. Việc tiêu tiền cho người khác có thể tiềm năng nâng cao hạnh phúc của bạn.
Trong khi tiền không tự động mang lại hạnh phúc, cách chúng ta sử dụng nó có thể tạo ra sự khác biệt lớn. Những mẹo của Elizabeth Dunn giúp chúng ta hiểu rằng việc đầu tư vào trải nghiệm, tạo ra những điều đặc biệt, mua thời gian, trả trước và tiêu sau, cũng như tặng cho người khác có thể làm cho cuộc sống trở nên vui vẻ hơn.
Việc sử dụng tiền một cách khôn ngoan không chỉ giúp chúng ta cảm thấy hạnh phúc hơn mà còn lan tỏa niềm vui đó đến người khác. Hãy lắng nghe toàn bộ tập podcast để tìm hiểu thêm về cách tiền có thể mua được hạnh phúc và tham gia cùng chúng tôi vào tuần tới khi chúng tôi khám phá những gì cần thiết về mặt tinh thần để trở thành một người đoạt huy chương Olympic.